تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٦٤ - مقاله مرحوم مصنف در تضعيف كلام فيض و سبزوارى(رهما)

البتّه اينكلام مبتنى بر آنستكه روايات مزبور بر استحباب صوت حسن و حزين خواندن و ترجيع در صدا انداختن دلالت داشته باشند.

سپس فرموده:

على الظّاهر هيچيك از اين امور (حسن صوت و تحزين و ترجيع در صوت) بدون غناء وجود پيدا نمى‌كند چنانچه اينمعنا از كلام اهل لغت و ديگران بخوبى استفاده مى‌شود و تفصيل و شرح آنرا ما در پاره‌اى از رسائل خود آورده‌ايم.

پايان كلام محدّث سبزوارى (ره).

مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

سبزوارى عليه الرّحمه در شرح فرموده پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كه مى‌فرمايند:

اقرؤا القرآن بالحان العرب.

فرموده: لحن يعنى غناء.

و خلاصه كلام آنكه اگر نسبت مخالفت در مسئله غناء به مرحوم سبزوارى داده شود بهتر است از اينكه وى را قائل بتفصيل دانست بلكه ظاهر اكثر كلمات محدّث كاشانى نيز همين است زيرا وى در مقام نفى تحريم از صوت حسن و صداى خوشى است كه مذكّر امور اخروى بوده و موجب فراموش شدن شهوات دنيوى مى‌باشد.

شرح مطلوب‌

قوله: كما هو ظاهر بعض ما تقدّم الخ: ضمير « هو » به « لزوم الاقتران بالمحرّمات الاخر» راجع است.

قوله: و قد جمعها فى الكفاية: ضمير منصوبى در « جمعها » به اخبار راجع است.

قوله: و الظّاهر انّ شيئا منها: ضمير در « منها » به حسن الصّوت و التّحزين و التّرجيع عود مى‌كند.

قوله: انتهى: يعنى انتهى كلام السّبزوارى.

قوله: و قد صرّح فى شرح قوله صلّى اللّه عليه و آله و سلّم: ضمير فاعلى در « صرّح » به‌