تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٣١ - مسئله سيزدهم حرمت غناء

مؤلّف گويد:

مقصود مصنّف (ره) از اينكه فرموده در اين روايت « ابن فضّال» قرار گرفته تمجيد و تحسين روايت است چه آنكه علىّ بن فضّال اگرچه فطحى المذهب است ولى درعين‌حال از ثقات بلكه از مشايخ حديث بحساب مى‌آيند.

قوله: جئناكم، جئناكم الخ: وقتى قبيله‌اى بر قبيله ديگر وارد مى‌شد واردين اين كلمات را مى‌گفتند، لفظ « جئناكم » اخبار از آمدنشان بوده و كلمه « حيّونا » امر به تحيّت مى‌باشد و تكرار لفظ در دو مقام براى صرف تأكيد است و عبارت « نحيّكم » وعده به تحيّت است يعنى واردين به مورودين با اينكلمه وعده مى‌دادند كه هرگاه آنان (يعنى مورودين و مخاطبين) بر ايشان يعنى بر واردين، وارد شدند بآنها تحيّت مى‌گويند.

قوله: ما خلقنا السّماء و الارض‌ الخ: آيات ١٦ و ١٧ و ١٨ از سوره انبياء.

قوله: ثمّ قال: يعنى قال الرّاوى.

قوله: قال: يعنى قال الامام عليه السّلام.

قوله: رجل لم يحضر المجلس: كلمه « رجل » بدل است از « لفلان » يعنى فلانى رجل لم يحضر مجلس رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم حتّى يسمع منه التّرخيص فويل له ممّا يصف.

قوله: الى آخر الخبر: اين خبر را مرحوم صاحب وسائل در ج (١٢) ص (٢٢٨) باين شرح نقل فرموده:

محمّد بن يعقوب، از محمّد بن يحيى، از احمد بن محمّد، از ابن فضّال، از يونس بن يعقوب، از عبد الاعلى قال سئلت ابا عبد اللّه عليه السّلام عن الغناء الخ.

قوله: فانّ الكلام المذكور الخ: اين عبارت تعليل است براى حرمت غناء از اين حيث كه لهو و باطل است.

قوله: سئلت الخراسانى: مقصود از « خراسانى » حضرت مولانا علىّ بن موسى الرّضا عليهما السّلام مى‌باشد.

قوله: انّ العبّاسى زعم الخ: مقصود از « عبّاسى » هشام بن ابراهيم عبّاسى است چنانچه از غضائرى نقل شده و برخى از محشّين فرموده‌اند: