تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٢٧ - مسئله سيزدهم حرمت غناء

و ظاهر هذه الأخبار بأسرها حرمة الغناء من حيث الّلهو و الباطل.

فالغناء و هي من مقولة الكيفيّة للاصوات كما سيجيي‌ء ان كان مساويا للصّوت الّلهوي و الباطل كما هو الأقوى و سيجيي‌ء.

فهو و انكان اعمّ وجب تقييده بما كان من هذا العنوان كما انّه لو كان اخصّ وجب التّعدّى منه الى مطلق الصّوت الخارج على وجه الّلهو.

ترجمه:

انصاف مرحوم مصنّف در مقام دلالت روايات‌

سپس مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

پس انصاف آنستكه بگوئيم روايات مذكور بر حرمت نفس كيفيّت صدا دلالت ندارند مگر از حيث اشعارى كه در عبارت « لهو الحديث» مى‌باشد چه آنكه از اين كلمه مى‌توان استفاده نمود كه « لهو الحديث» بطور اطلاق مبغوض حقتعالى است چه نفس حديث لهو بوده و چه كيفيّت آن.

و همچنين لفظ « زور » بمعناى باطل نيز اين اشعار را دارد، بنابراين باطل و لهو مبغوض بارى‌تعالى بوده اگرچه در كيفيّت كلام تحقّق يابند نه در نفس آن باينمعنا كه نفس كلام باطل و لهو نبوده بلكه كيفيّت اداء و خواندن آن لهو يا باطل مى‌باشد مثل آنكه كلام حقّ همچون قرآن و دعا يا مرثيه را با غناء و لحنى لهوآميز و باطل بخوانند.

و خلاصه كلام آنكه، هرصوت و صدائى كه فى نفسه و با قطع نظر از نفس كلامى كه اين صوت كيفيّت آن است اگر لهو و باطل خوانده شود حرام بوده و در شريعت مقدّس منهى عنه مى‌باشد.

تمسّك مرحوم مصنّف به ادلّه‌اى كه بر حرمت غناء از حيث لهو و باطل بودن دلالت دارند

پس از آن مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

از جمله ادلّه‌اى كه بر حرمت غناء از حيث لهو و باطل بودن دلالت دارد روايت‌