تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٨٣ - مسئله ششم تنجيم و حكم آن

ترجمه:

مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

سيّد مرتضى (علم الهدى) از مقالات و معتقدات منجّمين دو امر را انكار و تحريم فرموده:

الف: اعتقاد باينكه كواكب مؤثّر و فاعل مى‌باشند و مرحوم سيّد بن طاووس نيز باين امر معترف مى‌باشد يعنى سيّد بن طاووس هم بتحريم آن قائل است و بين ايندو در اين گفتار اختلافى نمى‌باشد.

ب: اعتقاد باينكه منجّمين در احكامى كه صادر مى‌كنند غالبا بواقع اصابت مى‌نمايند چنانچه تحريم اين عقيده در صدر مسئله قبلا از سيّد مرتضى گذشت و اين معنا نيز پس از فرض عدم احاطه بتمام علائم و معارضات و اطّلاع كافى نداشتن واضح و روشن بوده و قطعا مرحوم ابن طاووس نيز در اين حكم با علم الهدى (ره) موافق مى‌باشد، بنابراين نبايد ايندو را با هم مخالف قرار داد.

مقاله مرحوم شيخ بهائى‌

سپس مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

شيخ بهائى عليه الرّحمه در اينمقام نيكو فرموده، وى نيز دو امرى را كه سيّد مرتضى (ره) انكار و تحريم نموده نيز محكوم بحرمت دانسته و پس از كلام سابق الذّكر كه در انكار تأثير (يعنى مؤثّر بودن نجوم) و اعتراف به اماره و علامت بودن آنها از ايشان نقل نموديم فرموده است:

بدان امورى كه منجّمين بآنها حكم مى‌كنند يعنى حوادث استقباليّه و وقايعى كه در آينده اتّفاق مى‌افتد بانحاء و اقسامى صورت گرفته و براى آنها اصول و مآخذى است كه برخى آنها را از اصحاب وحى سلام اللّه عليهم اجمعين گرفته و در بعضى ديگر ادّعاى تجربه نموده و پاره‌اى ديگر از آنها مبتنى بر امورى ذى‌فروع بوده كه قوّه بشرى وافى به ضبط و احاطه آنها نمى‌باشد چنانچه فرموده امام صادق عليه السّلام يعنى:

كثيره لا يدرك و قليله لا ينتفع به.

بهمين معنى اشاره است، ازاينرو در كلمات منجّمين اختلاف فاحشى ديده‌