تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ٥٢ - فصل در نسبت جوهرها در وزن(و مقدار) با يكديگر

فصل در نسبت جوهرها در وزن (و مقدار) با يكديگر

ابو ريحان‌[١] درين باب رنجهاء [بسيار] برده است، چه بطريق ذوب، و چه بآب امتحان كرده، و رأى او بر آن قرار گرفته است‌[٢] كه صد مثقال زر گداخته به شكل و حجم چندان باشد كه هفتاد و يك مثقال و دانگى و تسوئى سيماب، يا پنجاه و نه مثقال و دو دانگ و نيم اسرب‌[٣]، يا پنجاه و چهار مثقال و نيم‌[٤] نقره، يا چهل و شش‌[٥] مثقال [و دو دانگ روى، يا چهل و پنج مثقال‌[٦]] و دو دانگ مس، يا چهل و پنج مثقال برنج، يا چهل مثقال و نيم و سه تسو آهن، يا سى و هشت‌[٧] مثقال و نيم قلعى، و با اين حساب يك مثقال زر بشكل و حجم برابر چهار دانگ و تسوئى و جوى سيماب باشد، و برابر[٨] ٩ دو [دانگ‌] و سه تسو روى، و برابر دو دانگ و نيم [و] جوى آهن، و برابر دو دانگ و تسوئى‌

[١]ب: و ابو ريحان‌

[٢]كلمه (است) فقط در ع: است‌

[٣]ع:

اسرب- نسخ ديگر: سرب‌

[٤]ب: و دانگى‌

[٥]ع: و پنج‌

[٦]در ن، ج: نيست‌

[٧]ن، ج: هفت‌

[٨]ب افزوده: نيم مثقال و سه جو نقره و برابر.