تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ٤٩ - فصل در منافع و خواص ياقوت

بخلاف ديگر جواهر.

و اگر دائما با خود[١] دارند، در چشم‌[٢] مردم بشكوه و هيبت باشند.

و در قضاء حوائج زود بمطلوب رسند[٣] و قوت زيادت كند. و خون را صافى گرداند تا بحدى كه اگر بر مرده بندند، خون او[٤] دير فسرده گردد. و در مفرحها[٥] و معجون‌ها زيادت از حدّ بدل سود دارد. و حرارت و نشاط بيفزايد. و نيز در معاجين مضرت زهرهاء مضر[٦] بازدارد.

مزاج ياقوت سرخ گرم و خشك است، و بيشتر ادويه كانى را[٧] مزاج گرم و خشك باشد، براى آنكه چون روح حيوانى بخاريست لطيف، ماده آن بضرورت رطوبتى بايد[٨] لطيف، و هيچ رطوبت كه تأثير[٩] جرم گرم كند و خشك، بخار نتواند بود. پس بر اين تقدير[١٠] بايد كه جمله ادويه كه روح حيوانى را تربيت‌[١١] خواهد كرد، گرم و خشك باشند[١٢]، فى الجمله حرارت غريزى برافروزد.

و جمله قوتهاء حيوانى‌[١٣] را مدد كند. و در داروى چشم روشنائى بيفزايد. و صحت او نگاه دارد (انشاء اللّه‌[١٤]).

[١]ب: و اگر بخود- ج، ن: و اگر با خود

[٢]م، ن: بچشم‌

[٣]ع:

رسد

[٤]كلمه (او) جز در ع: نيست‌

[٥]ب: مفرحات‌

[٦]ب: و مضر

[٧]م: قلبيه را- ب: ج، ن: قلبى را

[٨]ع: باشد

[٩]ب: رطوبت بى‌تأثير

[١٠]ب: تعداد

[١١]ع: تربيت‌

[١٢]م: باشد- ب: بود

[١٣]ع:

روحانى‌

[١٤]فقط در ع: است‌