تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ٢٩٥ - تعليقات

[٥٥]- ص ١٦٥ س ٢ سرطان بحرى‌

خرچنگ دريائى. و آن دو قسم است. يكى آنكه چون از آب درآرند متحجر شود. و آن سنگى است بقدر سرطان نهرى و از آن كوچكتر، و صدفى و نرم. و قسم ديگر شبيه سرطان نهرى بغايت سفيد. (تحفه).

[٥٦]- ص ١٦٩ س ٢ حجر ضد نوم‌

در جواهرنامه به نام حجر اليقظه هم خوانده شده است.

[٥٧]- ص ١٧٠ س ٧ و اگر طلق را محلول كنند

و طريق حل طلق آنست كه پارهاى طلق را با باقلا چندان بجوشانند كه باقلا مهرا شود. بعد از آن در پاره‌اى كرباس هنگفت كنند، و پارهاى طلق با ريزه‌هاى سنگ در دست مى‌مالند، و مكرر مى‌گردانند تا طلق ريزه مى‌شود، و مانند شير از كرباس بيرون مى‌آيد. (جواهرنامه).

[٥٨]- ص ١٧٢ س ٩ حجر توتيا

توتيا اكسيدروى. (فرهنگ نفيسى)

و آن بر سه قسم است: سفيد و زرد و مايل بسرخى. و نيكوى آن سفيد هنديست. و پس از آن زرد كرمانى. و اصل آن از دخانى است كه هنگام جدا شدن مس از سنگى كه با آن ممزوجست بلند شود. و همچنين از آنكه با او مخلوط است. پس آنچه بالا رود توتياى نيكوست و آنچه رسوب كند اقليمياست. (بحر الجواهر).

[٥٩]- ص ١٨٤ س ١٢ عاقر قرحا

و عقرقرحا نباتى است در مغرب در شكل و شاخ و گل و برگ شبيه به بابونه بزرگ با زغب و سفيد و مفروش بر زمين. (تحفه)