تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ٢٧١ - تعليقات

كند. مثلا اگر جوهر را بجانب يمين تحريك كنند نقطه بجانب يسار حركت كند. و اگر روشنى بر وى افتد آبى مواج در وى مرئى شود.

و هرچند روشنى اقوى باشد موج آب مذكور و حركت آن اظهر و اجلى باشد، وضوء از وى منعكس مى‌شود بجسمى صيقلى كه برابر او بدارند مانند آينه. و اگر عين الهر شكسته شود، در هرجزوى از اجزاء آن نقطه بصفت مذكوره ظاهر گردد.

و ذكر عين الهر در كتب قدما نيست همانا جديد الظهورست. (معرفة الجواهر و جواهرنامه غياث الدين منصور).

[٩]- ص ٥٢ س ١١ و برابر

صحيح نسخه ب است كه در پاورقى گذاشته شده بدين عبارت:

«و برابر نيم مثقال و سه جو نقره و برابر دو دانگ و سه تسو روى».

[١١]- ص ٥٥ س ١٣ زمرد صابونى‌

سفيد تيره‌رنگ است برنگ صابون، و بعضى برآنند كه صابون اسم معدنى است. و در ارض حجاز زمرد صابونى تكون مى‌يابد. و از اين جهت آنرا زمرد عربى نيز گويند. و اردء انواع صابونى است. (معرفة الجواهر).

[١٠]- ص ٥٩ س ١٠ رنگ كرده شود

كلمه (شود) كه فقط در نسخه- ع- است و در متن گذاشته شده زائد است، و عبارت صحيح چنين است:

«و بآبگينه رنگ كرده و بميناغش زمرد كنند».

[١٢]- ص ٦٠ س ١٢ و مشهور و معروف شده است كه چون زمرد خالص را برابر

چشم افعى بدارند كور شود يا بتركد.

ابو ريحان بيرونى در كتاب «الجماهر» در اين‌باره گويد:

از جمله خرافاتى كه داستان‌گويان همه بر آن متفق‌اند سيلان چشم افعى‌