تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ٢٣٨ - فصل در معرفت روغن بلسان ٦٨ و خواص او
بسر نيش سوراخ مىكنند. تا از آن سوراخها روغن برون مىآيد.
و در سالى اندكى حاصل (مى) شود.
امتحان روغن بلسان. اگر روغن بلسان[١] در آب چكانند بازير آب شود، و بآهستگى بآب بياميزد، و آب را تيره گرداند.
(و اگر بر شير تازه چكانند هم در حال شير را بسته گرداند.)
و آب ازو جدا شود. و آن بحقيقت[٢] صمغى است نه روغنى.
و اگر پشمى در وى زنند و بسوزند (بآتش)، و خاكستر او را بآب بسرشند، اگر چون موم باهم گيرد، روغن خالص باشد.
و بهترين آن (بود كه) تازه بود كه كهنه تيره بود، و قوّتش بنماند.
خواصّ[٣]، روغن بلسان تمامت زهرها را سود[٤] دارد. و ترياق فاروق بىآن نتوان ساخت.
و بچّهاى كه دير از شكم برون آيد، چون روغن بلسان زير او بسوزند زود برون آيد.
و در صرع و رنجهاء باد زريح ٦٩ (كذا) و جگر[٥] و معده و درد پاى كه از سردى خيزد[٦] سود دارد.
(و بر جمله خاصيّت) و منفعت او در كتاب طبّ بسيار است، و عزيز الوجود «است نزد حكماء[٧].»
[١]ع: بلسان را
[٢]ع: بتحقيق
[٣]ع: در خواص
[٤]ج: بتمام زهرها سود- ن: بتمامت زهرها سود
[٥]م، ج، ن: و در صرع و در رنجهاء سردى و رنج جگر
[٦]ع: باشد
[٧]در ج، ن، م: نيست.