تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ٢٣٤ - فصل در معرفت ختو ٦٧

مانند گاو در ولايت قرقيز باشد. از توابع زمين‌[١] تركستان (و) در جانب شمال (آن ولايتها بيشتر مى‌باشد.

و آنچه) ازو دسته كارد و شمشيرها سازند، استخوان (اوست، و) زردرنگ باشد، و نقشها برو بود. و باشد كه بسرخى مائل بود[٢].

و هرچه از جانور جوان‌[٣] سازند، محكم و استوار (تر) باشد. و خوش‌رنگ‌تر (و صافى‌تر) بود. و آنچه پير شده باشد تيره‌رنگ و خورد[٤] باشد.

(و) پادشاهان آنرا بقيمت بسيار بخرند[٥]. و در (جانب) چين نيك پسنديده دارند[٦]، و در مغرب و ديگر بلاد همچنين.

(و در تاريخ) آورده‌اند كه در روزگار[٧] خلفاء[٨] مصر بازرگانى دسته‌اى كارد بزرگ از دندان ختو بمكّه برده بود، و ايشان طلب ختو مى‌كرده‌اند، آن دسته كارد بشانزده هزار دينار مصرى بخريدند.

خاصيّت او آنست كه هركه با خود دارد زهر برو كار نكند. و چون زهر بنزديك او برند[٩]، مانند عرقى بر استخوان ختو نشيند. از اين سبب مطلوب «پادشاهان‌[١٠]» است.

[١](زمين) تنها در- ع- است‌

[٢]م: باشد

[٣]م: از جانوران- ج، ن: آن جانور جوان‌

[٤]ع: و خورده‌

[٥]م: خرند

[٦](دارند) در- ج، ن- نيست‌

[٧]ع: كه بروزگار

[٨]ع: خليفه‌

[٩]ع: اورسد

[١٠]تنها در- ع- است.