تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ٢٢٥ - فصل در صفت آهن چينى و خاصيت و منفعت او

و بعضى گفته‌اند (كه) مركّب است از جمله فلزّات سبعه.

چون زر و نقره (و مس) و آهن و قلعى و اسرب و خارصينى.

و در شهرهاى طغماج هياكل بسيار است. و معبدهاء با تكلّف‌[١].

(و) چنانكه در هرملّتى بوقت تعبّد ايشان نوعى از تنبيه‌[٢] و اعلام است، تا اهل آن ملّت آگاه شوند، و به عبادت خود مشغول گردند. چون بانگ نماز در ملّت اسلام، و مقرعه و ناقوس و غير آن‌[٣] «در ترسائى‌[٤]».

در ملّت آن جماعت معهود چنان بوده است كه از جمله فلزّات تركيبى سازند، (و آن) بشكل جرسى بزرگ (بربندند)[٥] مثل خمى چنانكه سر آن تنگ درهم آورده باشند. و آنرا بزنجير از سقف معبدهاء[٦] خويش درآويخته‌[٧]. و بوقت عبادت مقرعه‌اى از آهن بر آنجا زنند، آوازى‌[٨] هائل از آنجا برون آيد. و اكثر[٩] اهل آن ملّت در آن شهر «و بعضى از ولايت نزديك‌[١٠]» اين‌[١١] اعلام و تنبيه‌[١٢] را بشنوند، و بمعبد جمع آيند[١٣]. آواز آن كمابيش‌[١٤] يك منزل برود.

(و) آورده‌اند كه هركرا علّت لقوه باشد، و در آينه چينى نگرد، شفا يابد. و با خود داشتن‌[١٥] دفع مسيس جنّ كند.

[١]ج، ن: و متعبدهاء با تكلف- م: و معبدهاء تكلف‌

[٢]ع: از تنبه‌

[٣]ج، ن: و غيره- و در- م- نيست‌

[٤]تنها در- م- است‌

[٥]ع:

بشكل جره‌يى بزرگ‌

[٦]ج، ن: متعبدها

[٧]ع: درآويزند

[٨]ج، ن:

آويزى؟

[٩]ج، ن، م: و اكثرى‌

[١٠]تنها در- ع- است‌

[١١]ع: آن‌

[١٢]ع: و تنبه‌

[١٣]ج، ن: و بمتعبد جمع آيند- م: و بمتعبد جمع شوند و

[١٤]ع: آن قريب‌

[١٥]م: و همچنين با خود داشتن آن.