تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ٢١٨ - فصل در صفت(انواع) اسرب و خواص آن

و كسى كه او را شهوت بسيار[١] زحمت دهد، قلعى تنگ كرده بر زير[٢] پشت بندد، شهوت او كمتر گردد. و احتلام بسيار[١] بازدارد.

«و در مرهمها كنند، ريشها را سود دارد. و[٣]» طبيعت او سرد و خشك است.

تجفيف (تريها) كند. و سيلان خون از جراحات بازدارد. و بر موضعى كه كنند موى (از او) بآسانى برتوان كشيد[٤]. «و هو اعلم‌[٥].»

فصل در صفت (انواع) اسرب و خواص آن‌

معدن او در بسيارى از مواضع است، و عزّتى ندارد. از قلعى سياه‌تر باشد. و زود بگدازد.

توتيا[٦] هم در معدن اسرب تولّد كند[٧]. از بخار اسرب مى‌شود.

و اسرب‌[٨] را چون بسوزند (بآتش) ازو سپيده‌[٩] سازند. در «رنگها [١٠] و» مرهمها و داروى‌[١١] چشم و نقّاشى بكار دارند.

و اگر آتش زيادت كنند سرخ شود. و آنرا سرنج گويند. و هردو نقّاشان بكار دارند.

و مردا سنگ هم «از اسرب سازند، بآتش بگدازند. و اسرب سوخته بر وى نهند[١٢]».

[١]كلمه (بسيار) در هردو جا تنها در- ع- است‌

[٢]ع: بر زير

[٣]در- ج، ن، م- نيست‌

[٤]ع: موى بآسانى بركشند

[٥]فقط در- ع- است‌

[٦]م: و توتيا

[٧]ع: مى‌كند

[٨]ج، ن، م: و سرب‌

[٩]ج، ن، م: بآتش سپيده‌

[١٠]در- م- نيست‌

[١١]م: و داروهاى‌

[١٢]ع:

از اسرب متركب مى‌شود