تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ١٦٠ - فصل در صفت حجر باران و خواص آن

موضعى بلند آنرا بياويزند، در آن موضع تگرگ نيايد «و مضرّت آن دفع شود»[١] و در كتب متقدّمان اين سنگ را بزرگ مهره خوانند.

فصل در معرفت حجر موش و خواص آن‌

و آن سنگيست (سياه) كه از بوى او موش مى‌گريزد[٢]

خاصّيّت او آنست كه جراحتهاء عظيم (را) كه نيك دور كشيده‌[٣] باشد. نافع باشد[٤].

و چون با خود دارند، همه چمندگان ازو بگريزند. و بعلّت صرع نيكو[٥] باشد، و آنرا بزبان يونانى كاعيطوس‌[٦] ٥٢ خوانند.

فصل در صفت حجر باران و خواص آن.

و آن سنگيست معروف، و مشهور كه تركان آنرا سنگ تب‌[٧] مى‌خوانند. و آن انواع باشد بحسب الوان مختلف، بعضى از آن سفيدى است خاك‌[٨] رنگ. و بعضى سرخى‌[٩] است تيره‌رنگ ابلق‌گونه‌[١٠]. و بعضى مركّب از همه الوان.

و بعضى مى‌گويند[١١] [كه‌] آن احجار حيوانى است، و در شكم خوك تولّد مى‌كند. امّا بحقيقت معدن آن در كوههائى است كه [در]

[١]در- م، ج، ن- نيست‌

[٢]ع: از وى بوى موش ميدهد

[٣]ب:

دراز كشيده- م: دور در شده‌

[٤]م، ب: سود دارد

[٥]م، ب: و بصرع نيك‌

[٦]م: بحاعيطوس عرابس: لحاغيطوس؟

[٧]م: بت- و در عرايس: (يات)

[٨]م: سفيد است خاك ب: سفيد است حال‌

[٩]ب: سرخ‌

[١٠]ب: و بعضى ابلق- م: و بعضى ابلق‌گونه‌

[١١]م، ب: بعضى گويند- ع: و بعضى آورده‌اند

تنسوخ نامه ايلخاني متن ١٦١ فصل در صفت حجر باران و خواص آن. ..... ص : ١٦٠