تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٦ - گنهكاران از سيمايشان شناخته مىشوند!

هر صحنه‌اى شرايطى دارد و هر صحنه از صحنه ديگر خوفناكتر است.

*** و باز در تعقيب آن همگان را مخاطب ساخته مى‌گويد" كدامين نعمت از نعمتهاى پروردگارتان را تكذيب مى‌كنيد"؟! (فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ‌).

*** آرى در آن روز سؤال نمى‌شود، بلكه" مجرمان با قيافه‌هايشان شناخته مى‌شوند" (يُعْرَفُ الْمُجْرِمُونَ بِسِيماهُمْ‌) [١] گروهى داراى چهره‌هاى بشاش نورانى و درخشانند كه بيانگر ايمان و عمل صالح آنهاست، و گروهى ديگر صورتهايى سياه و تاريك و زشت و عبوس دارند كه نشانه كفر و گناه آنهاست، چنان كه در آيات ٣٨ تا ٤١ سوره عبس مى‌خوانيم:

" وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ مُسْفِرَةٌ ضاحِكَةٌ مُسْتَبْشِرَةٌ وَ وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ عَلَيْها غَبَرَةٌ تَرْهَقُها قَتَرَةٌ:" در آن روز چهره‌هايى درخشان و نورانيند، و چهره‌هايى تاريك، كه سياهى مخصوصى آن را پوشانيده".

سپس مى‌افزايد:" آن گاه آنها را با موهاى پيش سر، و پاهايشان مى‌گيرند، و به دوزخ مى‌افكنند"! (فَيُؤْخَذُ بِالنَّواصِي وَ الْأَقْدامِ‌).

" نواحى" جمع" ناحيه" چنان كه راغب در مفردات مى‌گويد: در اصل به معنى موهاى پيش سر و از ماده" نصا" (بر وزن نصر) به معنى اتصال و پيوستگى است، و" اخذ به ناصيه" به معنى گرفتن موى پيش سر است، و گاه كنايه از غلبه كامل بر چيزى مى‌آيد.

---

[١]" سيما" در اصل به معنى" علامت و نشانه" است، و هر گونه علامت و نشانه‌اى را كه در صورت و يا ساير نقاط بدن آنها باشد شامل مى‌شود، ولى از آنجا كه علائم خوشحالى و بد حالى بيشتر در صورت نمايان مى‌گردد به هنگام ذكر اين لفظ غالبا صورت تداعى مى‌شود.