تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٥ - تفسير آيات ژرفانديشان!

اوصاف الهى است آغاز مى‌شود، اوصافى كه شناخت آنها سطح معرفت انسانى را بالا مى‌برد و به ذات مقدس او آشنا مى‌كند، اوصافى كه هر كدام به گوشه‌اى از صفات جلال و جمال او اشاره دارد، و هر قدر انديشمندان بيشتر در آن بينديشند به حقايق تازه‌اى دست مى‌يابند.

چنان كه در حديثى از امام على بن الحسين ع مى‌خوانيم:" وقتى در باره توحيد از حضرتش سؤال كردند در پاسخ فرمود:

ان اللَّه عز و جل علم انه يكون فى آخر الزمان اقوام متعمقون فانزل اللَّه تعالى:" قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ" و الآيات من سورة الحديد، الى قوله:" عليم بذات الصدور"، فمن رام وراء ذلك فقد هلك:

" خداوند متعال مى‌دانست كه در آخر زمان اقوامى مى‌آيند كه در مسائل تعمق و دقت مى‌كنند، لذا سوره قل هو اللَّه احد و آيات آغاز سوره حديد، تا عليم بذات الصدور، را نازل فرمود، پس هر كس ما وراى آن را طالب باشد هلاك مى‌شود" [١] از اين حديث استفاده مى‌شود كه اين آيات حد اكثر معرفت ممكن را به تشنه‌كامان مى‌دهد.

به هر حال، نخستين آيه اين سوره از تسبيح و تنزيه خدا شروع كرده مى‌فرمايد:" آنچه در آسمانها و زمين است همواره براى خدا تسبيح مى‌گويد، و او است قادرى شكست ناپذير و حكيم على الاطلاق" (سَبَّحَ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ‌).

تفسير نمونه ؛ ج‌٢٣ ؛ ص٢٩٥

ره گذشته با امر به تسبيح پايان گرفت، و اين سوره با تسبيح الهى شروع مى‌شود، و قابل توجه اينكه در سوره‌هاى" مسبحات" كه با تسبيح الهى آغاز مى‌شود در سه مورد تسبيح به صورت صيغه ماضى (سبح) آمده است (حديد و حشر و صف) و در دو مورد به صورت صيغه مضارع يعنى يسبح (جمعه و تغابن)، اين‌

[١] اصول كافى طبق نقل تفسير نور الثقلين جلد ٥ صفحه ٢٣١.