تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٧١ - تفسير همسران زيباى بهشتى

پيداست كه اينها هر كدام مصداق روشنى از اين مفهوم گسترده است كه هر گونه نيكى را در عقيده و گفتار و عمل شامل مى‌شود.

در حديثى از امام صادق ع مى‌خوانيم كه فرمود:

آية فى كتاب اللَّه مسجلة، قلت و ما هى؟ قال قول اللَّه عز و جل:" هَلْ جَزاءُ الْإِحْسانِ إِلَّا الْإِحْسانُ‌" جرت فى الكافر و المؤمن، و البر و الفاجر، و من صنع اليه معروف فعليه ان يكافئ به و ليس المكافاة ان تصنع كما صنع حتى تربى، فان صنعت كما صنع كان له الفضل بالابتداء!:

" آيه‌اى در قرآن است كه عموميت و شمول كامل دارد.

راوى مى‌گويد: عرض كردم كدام آيه است؟ فرمود: اين سخن خداوند متعال كه مى‌فرمايد: هَلْ جَزاءُ الْإِحْسانِ إِلَّا الْإِحْسانُ‌: كه در باره كافر و مؤمن نيكوكار و بدكار جارى مى‌شود (كه پاسخ نيكى را بايد به نيكى داد) و هر كس به او نيكى شود بايد جبران كند، و راه جبران اين نيست كه به اندازه او نيكى كنى، بلكه بايد بيش از آن باشد، زيرا اگر همانند آن باشد نيكى او برتر است، چرا كه او آغازگر بوده"! [١] بنا بر اين پاداش الهى در قيامت نيز بيش از عمل انسان در دنيا خواهد بود، طبق همان استدلالى كه امام در حديث فوق فرموده است.

" راغب" در" مفردات" مى‌گويد:" احسان" چيزى برتر از عدالت است، زيرا عدالت اين است كه انسان آنچه بر عهده او است بدهد، و آنچه متعلق به او است بگيرد، ولى احسان اين است كه بيش از آنچه وظيفه او است انجام دهد، و كمتر از آنچه حق او است بگيرد.

[١] تفسير عياشى (طبق نقل نور الثقلين جلد ٥ صفحه ١٩٩ و تفسير مجمع البيان جلد ٩ صفحه ٢٠٨).