تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٠ - تفسير آيا شما از اقوام گذشته برتريد؟!

(فَأَخَذْناهُمْ أَخْذَ عَزِيزٍ مُقْتَدِرٍ).

" اخذ" در اصل به معنى گرفتن است، ولى از آنجا كه مجرم را براى مجازات كردن قبلا دستگير مى‌كنند اين كلمه به عنوان كنايه از مجازات به كار مى‌رود.

تعبيرى كه در ذيل اين داستان آمده است در سرگذشتهاى ديگر نظير ندارد اين به خاطر آن است كه فرعونيان بيش از همه به قدرت و عزت خود مى‌باليدند، و همه جا سخن از نيروى حكومت آنها بود، اما خداوند مى‌گويد:

ما آنها را گرفتيم، گرفتن عزيز مقتدر تا معلوم شود، اين قدرت و عزت پوشالى در مقابل عزت و قدرت خدا هيچ و پوچ است، و عجب اينكه همان رود عظيم نيل كه سرچشمه تمام ثروت و قدرت و آبادى و تمدن آنها بود مامور نابودى آنها شد، و عجبتر اينكه موجودات كوچكى همچون ملخ، قورباغه، قمل (يك نوع حشره) بر آنها مسلط گشت و آنان را به ستوه آورد و بيچاره كرد.

*** بعد از بيان داستان اقوام پيشين و عذاب و كيفر امتهاى سركش و مجرم، در آيه بعد مشركان مكه را مخاطب ساخته مى‌گويد:" آيا كفار شما از كافران پيشين بهترند و يا براى شما امان‌نامه‌اى در كتب آسمانى نازل شده است" (أَ كُفَّارُكُمْ خَيْرٌ مِنْ أُولئِكُمْ أَمْ لَكُمْ بَراءَةٌ فِي الزُّبُرِ) [١] ميان شما و قوم فرعون و قوم نوح و لوط و ثمود چه تفاوتى است؟ اگر آنها به خاطر كفر و طغيان و ظلم و گناه گرفتار طوفانها و زلزله‌ها و صاعقه‌ها شدند چه دليلى دارد كه شما به چنين سرنوشتى مبتلا نشويد؟! آيا شما از آنها بهتريد؟ يا طغيان و عناد و كفر شما از آنها كمتر است؟

---

[١] ضمير در" كفاركم" ظاهرا به" مشركان عرب" بر مى‌گردد، به قرينه جمله" أَمْ لَكُمْ بَراءَةٌ فِي الزُّبُرِ".