تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦٢ - تفسير يك مسابقه بزرگ معنوى

بيافرينيم در كتاب (لوح محفوظ) ثبت است، و اين امر براى خداوند آسان است" (ما أَصابَ مِنْ مُصِيبَةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي أَنْفُسِكُمْ إِلَّا فِي كِتابٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَبْرَأَها إِنَّ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ) [١] آرى مصائبى كه در زمين رخ مى‌دهد همچون زلزله‌ها و سيلها و طوفانها و آفات مختلف، و همچنين مصائبى كه در نفوس انسانها واقع مى‌شود مانند مرگ و ميرها، و انواع حوادث دردناكى كه دامان انسان را مى‌گيرد همه آنها از قبل مقدر شده است، و در لوح محفوظ ثبت است.

ولى بايد توجه داشت كه مصائبى كه در اين آيه به آن اشاره شده، تنها مصائبى است كه به هيچوجه قابل اجتناب نيست و مولود اعمال انسانها نمى‌باشد (و به تعبير ديگر حصر در اينجا حصر اضافى است).

شاهد اين سخن آنكه در آيه ٣٠ سوره" شورى" مى‌خوانيم: وَ ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَ يَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍ:" هر مصيبتى به شما رسد به خاطر اعمالى است كه انجام داده‌ايد، و بسيارى را نيز عفو مى‌كند"! با توجه به اينكه آيات يكديگر را تفسير مى‌كنند، هنگامى كه اين دو آيه در برابر هم قرار گيرد نشان مى‌دهد مصائبى كه دامنگير انسان مى‌شود بر دو گونه است: مصائبى است كه مجازات و كفاره گناهان او است و اين مصائب بسيارند، ظلمها، بيدادگريها، خيانتها، انحرافات و ندانم كاريها و امثال آن سرچشمه بسيارى از مصائب خود ساخته ما است.

ولى بخشى از مصائب است كه ما هيچگونه نقشى در آنها نداريم و به صورت‌

[١] در اينكه مرجع ضمير در" نبراها" چيست؟ احتمالات متعددى داده‌اند، بعضى مرجع آن را" زمين" و" انفس" مى‌دانند، و بعضى" مصيبه" و بعضى همه اينها، اما با توجه به لحن آيه مناسب معنى اول است چرا كه مى‌خواهد بگويد حتى پيش از آفرينش زمين و آسمان و شما اين مصائب پيش بينى شده است.