تفسير نمونه ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٠٦ - تفسير حكم غنائمى كه بدون جنگ به دست مىآيد
حكم عموميت دارد از امام باقر ع چنين نقل شده كه فرمود:
كان ابى يقول لنا سهم رسول اللَّه و سهم ذى القربى، و نحن شركاء الناس فيما بقى:
" سهم رسول خدا و ذى القربى از آن ما است، و ما در باقيمانده اين سهام با مردم شريكيم" [١] آيه ٨ و ٩ همين سوره كه توضيحى است براى اين آيه نيز گواهى مىدهد كه اين سهم مخصوص بنى هاشم نيست، زيرا در آن سخن از عموم فقراى مهاجرين و انصار است.
علاوه بر اين مفسران نقل كردهاند كه پيامبر ص بعد از ماجراى" بنى نضير" اموالى را كه از آنها باقى مانده بود در ميان" مهاجران" كه عموما در شرايط سختى در مدينه زندگى مىكردند و سه نفر از طايفه" انصار" كه سخت نيازمند بودند تقسيم كرد، و اين دليل بر عموميت مفهوم آيه است، و اگر بعضى از روايات با آن سازگار نباشد بايد ظاهر قرآن را ترجيح داد [٢] سپس به فلسفه اين تقسيم حساب شده پرداخته، مىافزايد:" اين به خاطر آن است كه اين اموال عظيم دست به دست ميان ثروتمندان شما نگردد، و نيازمندان از آن محروم نشوند"! (كَيْ لا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِياءِ مِنْكُمْ [٣] جمعى از مفسران براى اين جمله مخصوصا شان نزولى ذكر كردهاند كه
[١]" مجمع البيان" جلد ٩ صفحه ٢٦١-" وسائل الشيعه" جلد ٦ صفحه ٣٦٨ (حديث ١٢ از باب ١ ابواب انفال).
[٢]" وسائل الشيعه" جلد ٦ صفحه ٣٥٦ (حديث ٤- باب ١ از ابواب انفال).
[٣]" دولة" (به فتح دال و به ضم دال) به يك معنى است هر چند بعضى ميان اين دو فرق گذاشتهاند، اولى را مخصوص اموال و دومى را مربوط به جنگ و مقام دانستهاند، و يا اولى را اسم مصدر و دومى را مصدر شمردهاند، و به هر حال با ماده" تداول" كه به معنى دست به دست كردن است ريشه مشترك دارد.