تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩٧ - تفسير آنها كه دو سهم از رحمت الهى دارند

آيه بعد كه آخرين آيه اين سوره است بيان دليلى است براى آنچه در آيه قبل آمده، مى‌فرمايد:" اين پاداشهاى مضاعف الهى علاوه بر نورانيت و مغفرت به خاطر آن است كه اهل كتاب بدانند كه آنها قادر بر چيزى از فضل الهى نيستند و اينكه فضل و رحمت همه به دست او است، و به هر كس بخواهد مى‌بخشد و خداوند داراى فضل و رحمت عظيم است" (لِئَلَّا يَعْلَمَ أَهْلُ الْكِتابِ أَلَّا يَقْدِرُونَ عَلى‌ شَيْ‌ءٍ مِنْ فَضْلِ اللَّهِ وَ أَنَّ الْفَضْلَ بِيَدِ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ‌) [١] اين پاسخى است به آنها كه مى‌گفتند: خداوند به گروهى از اهل كتاب كه ايمان به محمد آورده‌اند (طبق عقيده مسلمانان) دو پاداش مى‌دهد، بنا بر اين ما كه ايمان به او نياورده‌ايم داراى يك پاداشيم همانند ديگر مسلمانان! قرآن به آنها پاسخ مى‌گويد كه مسلمانان عموما داراى دو پاداشند، چرا كه همه آنها ايمان به رسول خدا و تمام انبياء پيشين دارند و اما گروهى از اهل كتاب كه ايمان نياورده‌اند هيچ سهمى ندارند تا بدانند كه رحمت الهى در اختيار

[١] در اينكه" لا" در" لِئَلَّا يَعْلَمَ أَهْلُ الْكِتابِ‌" زائده است يا اصلى؟ در ميان مفسران گفتگو است، بسيارى" لا" را زائده و براى تاكيد مى‌دانند (چنان كه در بالا گفتيم) و بنا بر اينكه" لا" اصلى باشد معانى گوناگونى براى آيه ذكر شده، از جمله اينكه: منظور اين است كه اهل كتاب بدانند كه آنها هم اگر ايمان و اسلام را پذيرا شوند مى‌توانند فضل الهى را براى خود فراهم سازند (و به تعبير ديگر در اينجا نفى در نفى به معنى اثبات مى‌شود) يا اينكه ما اينهمه مواهب را به مسلمانان داديم تا اهل كتاب تصور نكنند كه مسلمين بهره‌اى از فضل الهى ندارند، ولى با توجه به ذيل آيه كه مى‌گويد وَ أَنَّ الْفَضْلَ بِيَدِ اللَّهِ‌ و همچنين شان نزولى كه در بالا آورده‌ايم زائده بودن" لا" مناسبتر به نظر مى‌رسد، بلكه به عقيده بعضى در تمام مواردى كه جمله مشتمل بر معنى منفى باشد" لا" زائده خواهد بود، مانند ما مَنَعَكَ أَلَّا تَسْجُدَ إِذْ أَمَرْتُكَ‌ (اعراف ١٢) وَ ما يُشْعِرُكُمْ أَنَّها إِذا جاءت لا يؤمنون (انعام ١٠٩) (دقت كنيد).