تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٦ - تفسير آيات ژرفانديشان!

تفاوت تعبير شايد اشاره به اين نكته باشد كه در گذشته و آينده و هميشه موجودات اين جهان تسبيح ذات اقدس او گفته و مى‌گويند.

حقيقت تسبيح عبارت است از نفى هر گونه عيب و نقص‌ [١] و گواهى همه موجودات جهان به پاكى ذات مقدس او از هر گونه عيب و نقص يا به خاطر اين است كه آن چنان نظم و حساب و حكمت و عجائب و شگفتيها در نظام همه آنها به كار رفته كه جملگى با زبان حال ذكر حق مى‌گويند و تسبيح و ثناى او مى‌خوانند و فرياد مى‌كشند كه آفريدگار ما قدرتش بى انتها و حكمتش بى پايان است.

و لذا در پايان آيه جمله" و هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ‌" آمده است يا اينكه تمامى ذرات جهان از نوعى درك و شعور برخوردارند به گونه‌اى كه در عالم خود تسبيح و حمد خدا مى‌گويند هر چند ما بر اثر محدودى اطلاعات از آن بيخبريم.

شرح بيشتر در باره حمد و تسبيح عمومى موجودات جهان را ذيل آيه ٤٤ سوره اسراء (جلد ١٢ صفحه ١٣٣ تا ١٣٦) مطالعه فرمائيد.

اين نكته نيز لازم به يادآورى است كه" ما" در جمله" سَبَّحَ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ‌" معنى وسيع و گسترده‌اى دارد كه همه موجودات جهان را اعم از صاحبان عقل و ذى روح و بى روح را شامل مى‌شود [٢]

[١]" تسبيح" در اصل از ماده" سبح" (بر وزن مسح) به معنى حركت سريع در آب و هوا است، تسبيح نيز حركت سريع در مسير عبادت پروردگار است (راغب در مفردات).

[٢] با اينكه" تسبيح" بدون حرف جر متعدى مى‌شود، مثلا گفته مى‌شود" سبحوه" ولى در اينجا با" لام" ذكر شده، و اين ممكن است براى تاكيد باشد.