تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤٠ - تفسير احترام به پيشكسوتان در مجالس

(يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا قِيلَ لَكُمْ تَفَسَّحُوا فِي الْمَجالِسِ فَافْسَحُوا) [١]" كه اگر چنين كنيد خداوند جاى شما را در بهشت وسعت مى‌بخشد، و در اين جهان به قلب و جان و رزق و روزى شما نيز وسعت مى‌دهد" (يَفْسَحِ اللَّهُ لَكُمْ‌).

" تفسحوا" از ماده" فسح" (بر وزن قفل) به معنى مكان وسيع است، بنا بر اين" تفسح" به معنى توسعه دادن مى‌باشد و اين يكى از آداب مجلس است كه وقتى تازه واردى داخل مى‌شود حاضران جمع و جورتر بنشينند، و براى او جا باز كنند، مبادا سرگردان، و احيانا خسته و شرمنده شود، اين موضوع يكى از وسائل تحكيم پيوندهاى محبت و دوستى است، بر عكس نجوى كه در آيات قبل به آن اشاره شده بود كه از عوامل نفرت و بدبينى و دشمنى است.

قابل توجه است كه قرآن مجيد اين كتاب بزرگى آسمانى كه به منزله قانون اساسى مسلمين است حتى بسيارى از جزئيات مسائل اخلاقى و زندگى دستجمعى مسلمانان را ناگفته نگذارده و در لابلاى دستورات مهم و بنيادى به اين جزئيات نيز اشاره مى‌كند، تا مسلمانان تصور نكنند تنها پايبند بودن به اصول كلى براى آنها كافى است.

جمله" يَفْسَحِ اللَّهُ لَكُمْ‌" (خداوند به شما وسعت مى‌بخشد) را جمعى از مفسران به توسعه مجالس بهشتى تفسير كرده‌اند، و اين پاداشى است كه خداوند براى افرادى كه در اين جهان اين آداب را رعايت كنند مى‌دهد، ولى از آنجا كه آيه مطلق است و قيد و شرطى در آن نيست، مفهوم گسترده‌اى دارد، و هر گونه‌

[١] تفاوت دو تعبير" تفسحوا" و" فافسحوا" كه يكى از باب" تفعل" و ديگرى از باب ثلاثى مجرد است ممكن است از اين جهت باشد كه اولى داراى نوعى تكلف و دومى خالى از آن است يعنى هر گاه گوينده‌اى بگويد زحمت كشيده به تازه وارد جا دهيد آنها بدون احساس زحمت جا دهند! (دقت كنيد).