تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤١ - تفسير احترام به پيشكسوتان در مجالس

وسعت بخشيدن الهى را، چه در بهشت، و چه در دنيا، و در روح و فكر، در عمر و زندگى، و در مال و روزى را شامل مى‌شود، و از فضل خدا تعجب نيست كه در برابر يك چنين كار كوچكى چنان پاداش عظيمى قرار دهد كه پاداش به قدر كرم او است نه به قدر اعمال ما.

و از آنجا كه گاهى مجلس آن چنان مملو است كه بدون برخاستن بعضى جا براى ديگران پيدا نمى‌شود، و يا اگر جايى پيدا مى‌شود مناسب حال آنها نيست در ادامه آيه مى‌افزايد:" هنگامى كه به شما گفته شود برخيزيد برخيزيد" (وَ إِذا قِيلَ انْشُزُوا فَانْشُزُوا) [١] نه تعلل جوييد و نه به هنگامى كه برمى‌خيزيد ناراحت شويد، چرا كه گاه تازه واردها از شما براى نشستن سزاوارترند به خاطر خستگى مفرط، يا كهولت سن، و يا احترام خاصى كه دارند، و يا جهات ديگر، اينجاست كه بايد حاضران ايثار كنند و اين ادب اسلامى را رعايت نمايند، همانگونه كه در شان نزول خوانديم پيامبر ص به جمعى از كسانى كه نزديك او نشسته بودند دستور داد جاى خود را به جمعى از تازه واردان كه از مجاهدان بدر بودند، و از نظر علم و فضيلت بر ديگران برترى داشتند بدهند.

بعضى از مفسران با توجه به اينكه" انشزوا" (برخيزيد) در اينجا نيز مطلق است آن را به معنى گسترده‌ترى تفسير كرده‌اند كه هم شامل برخاستن از مجلس مى‌شود، و هم قيام براى جهاد و نماز و كارهاى خير ديگر، ولى با توجه به جمله قبل كه قيد" فى المجالس" دارد ظاهر اين است كه اين جمله نيز مقيد

[١]" انشزوا" از ماده" نشز" (بر وزن نصر) به معنى زمين بلند گرفته شده، لذا اين واژه در معنى برخاستن نيز استعمال مى‌شود، زن" ناشزه" به زنى مى‌گويند كه خود را برتر از اين مى‌داند كه اطاعت همسرش كند، اين واژه گاه به معنى زنده كردن نيز آمده است زيرا اين امر سبب مى‌شود كه از جا برخيزد.