مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٦ - ٤- بررسى «مشبّه» در آيه انفاق

حدّاقل واجب معيشت نيازمندان را برآورده مى‌سازد. ولى نقش انفاق، توسعه زندگى مساكين و نيازمندان و رسانيدن آنان به سطحى از زندگى نسبتاً مرفه و آبرومند است.

نتيجه اين كه: با در نظر گرفتن ميزان و نوع فقر در جامعه خود، مى‌توان دريافت كه چه مقدار به جامعه مطلوب اسلامى نزديك شده‌ايم.

٤- بررسى «مشبّه» در آيه انفاق‌

در تشبيهى كه در آيه ٢٦١ سوره بقره آمده است، شناخت مشبّه، مورد بحث مفسّران بوده است. بعضى مال انفاق شده را به دانه‌هاى پربركت تشبيه مى‌كنند كه هفت صد برابر مى‌شود و برخى ديگر، شخص انفاق كننده را كه رشد و تكامل مى‌يابد.

بيشتر مفسّران معتقدند كه مشبّه، مال انفاق شده است و با اين استدلال، در آيه شريفه جمله حذف شده‌اى را در تقدير فرض كرده‌اند و معتقدند كه آيه در حقيقت چنين است: «مَثَلُ امْوالِ الَّذينَ يُنْفِقُونَ ...» و بر اين اساس، مَثَل اموال انفاق شده مانند آن دانه پربركت است.

ما معتقديم كه اين آيه شريفه، احتياج به «تقدير»، جمله فرضى محذوب، ندارد و برابر ظاهر آيه، مشبّه شخص انفاق كننده است كه شخصيّت، كمال، ويژگى‌هاى معنوى و ارزش‌هاى انسانى او تا هفت صد برابر رشد و نموّ مى‌كند.

مصداق اين اعتقاد، آيات و رواياتى است كه دلالت مى‌كند بر اين كه انسان همچون گياه رشد و نموّ مى‌كند.

اوّل- خداوند متعال در آيات ١٧ و ١٨ سوره نوح مى‌فرمايد: «وَ اللّهُ انْبَتَكُمْ مِنْ الْارْضِ نَباتاً ثُمَّ يُعيدُكُم فِيها وَ يُخْرِجُكُمْ اخْراجاً» [حضرت نوح عليه السلام خطاب به قومش مى‌گويد:] خداوند شما را همچون گياهى از زمين رويانيد سپس شما را به‌