مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٧ - آداب انفاق

است بردار، و ديگرى را براى خود برمى‌داشت». [١]

امام صادق عليه السلام در روايتى مى‌فرمايد: «ما مِنْ شَى‌ءٍ الّا وُكِّلَ بِهِ مَلَكٌ الّا الصَّدَقَةَ فَانَّها تَقَعُ فى يَدِاللّهِ تَعالى» تمام اعمال شايسته انسان موكّلى دارد (روزه، نماز، جهاد، حج و ... به وسيله فرشتگان به آسمان‌ها برده مى‌شود و به مقام قرب الهى مى‌رسد) تنها صدقه و انفاق است كه بدون واسطه و مستقيماً در دست خداوند قرار مى‌گيرد.» [٢] آيا سزاوار است عملى تا اين پايه ارزشمند، يعنى انفاق، كه بدون واسطه به دست خدا مى‌رسد، از اموالى باشد كه خود دوست نداريم.

٢- پرداخت انفاق همراه با نهايت ادب‌

در پرداخت انفاق و بخشش رعايت ادب و احترام لازم است و بايد در حفظ آبرو و شخصيّت نيازمند كوشيد. قرآن مجيد در اين باره مى‌فرمايد: «قَوْلٌ مَعْرُوفٌ‌وَ مَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ يَتْبَعُها اذًى ...» [٣] گفتار نيكو [در برابر نيازمندان‌] و عفو [و گذشت از خشونت‌هاى آنان‌] از بخششى كه آزارى به دنبال داشته باشد، بهتر است. اگر نيازمندى به شما مراجعه كند و شما بگوييد «معذرت مى‌خواهم يا شرمنده‌ام، نمى‌توانم كمك كنم» و با احترام او را رد كنيد، بهتر است از اين كه پولى به او بدهيد و بى‌حرمتى كنيد؛ مثلًا بگوييد «ديگر اين جا پيدايت نشود؟» يا «اين پول را بگير تا از شرّت راحت شوم».

رعايت اين مفهوم در حالات معصومان عليهم السلام به خوبى ديده مى‌شود. در حالت امام سجّاد عليه السلام نوشته‌اند: «اذا اعْطَى السّائِلَ قَبَّلَ يَدَهُ، فَقيلَ لَهُ لِمَ تَفْعَلْ ذلِكَ ...» وقتى حضرت به نيازمندى كمك مى‌كرد، دست او را مى‌بوسيد.

يكى از اصحاب عرض كرد: چرا اين كار را مى‌كنيد؟ حضرت فرمودند: چون‌

[١]- بحار الانوار، چاپ بيروت، جلد ٤٠، صفحه ٣٢٤.

[٢]- وسائل الشّيعه، جلد ٦، صفحه ٣٠٣.

[٣]- سوره بقره، آيه ٢٦٣.