مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠٧ - جسمانى و روحانى بودن معاد

نُقَيِّضْ لَهُ شيطاناً فَهُوَ لَهُ قَرينٌ» هر كس از ياد خدا روى گردان شود، شيطان را به سراغ او مى‌فرستيم؛ پس همواره قرين و همراه او خواهد بود! [١]

جسمانى و روحانى بودن معاد

معاد از نظر قرآن، جسمانى و روحانى است؛ يعنى در روز قيامت هم جسم انسان محشور مى‌شود و هم روح انسان. به عبارت ديگر، هم روح انسان مشمول نعمتها و عذابهاى الهى قرار مى‌گيرد و هم جسم؛ زيرا مقتضاى عدل الهى بر اين نهاده شده است كه اگر انسان در دنيا مرتكب ثواب يا گناهى شد چون جسم و روح به همراه يكديگر انجام داده‌اند، در قيامت عذاب و پاداش نصيب هر دو شود.

اساساً، در صدر اسلام آنچه موجب تعجّب منكران معاد واقع شد، معاد جسمانى بود نه روحانى؛ زيرا عقل بسيارى از مردم، در چشم آنهاست و تنها آنچه را مى‌بينند، باور مى‌كنند. از اين رو، منكران معاد مى‌پرسيدند: چگونه ممكن است اين انسان پس از مرگ و تبديل شدن به خاك، دوباره زنده شود و با همين جسم و بدن خاكى در قيامت مورد ثواب و عذاب قرار گيرد؟ در پاسخ به اين شبهه خداوند متعال در سوره سبأ آيه ٧ و ٨ مى‌فرمايد: «وَقالَ الَّذينَ كَفَرُوا هَلْ نَدُلُّكُمْ عَلى‌ رَجُلٍ يُنَبِّئُكُمْ اذا مُزِّقْتُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍ انَّكُم لَفى خَلْقٍ جَديدٍ، افْتَرى‌ عَلَى اللّهِ كَذِباً امْ بِهِ جِنَّةٌ بَلِ الَّذينَ لايُؤمِنُونَ بِالْآخِرَةِ فَى الْعَذابِ وَ الضَّلالِ الْبَعيدِ» كافران گفتند: «آيا مردى را به شما نشان دهيم كه به شما خبر مى‌دهد هنگامى كه [مرديد] سخت از هم متلاشى شديد، [بار ديگر] آفرينش تازه‌اى خواهيد يافت؟! آيا او بر خدا دروغ بسته يا به نوعى جنون گرفتار است؟! [چنين نيست‌] بلكه كسانى كه به‌

[١]- سوره زخرف، آيه ٣٦.