مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣ - ٤- تاريخچه منافقان
٣- نشانههاى نفاق
در روايتى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله به بعضى از نشانههاى نفاق اشاره شده است.
حضرت در اين روايت مىفرمايد: «ثلاثٌ مَن كُنَّ فِيهِ كانَ مُنافِقاً وَ انْ صامَ وَ صَلّى وَ زَعَمَ انَّهُ مُسْلِمٌ: مَنْ اذا ائْتَمَنَ خانَ، وَ اذا حَدَّثَ كَذِبَ وَ اذا وَعَدَ اخلَفَ ...»
ترجمه و توضيح: اين سه صفت در هر كسى باشد منافق است، اگر چه روزه بگيرد و نماز بگذارد و تصوّر مسلمانى داشته باشد:
اوّل- خيانتكارى. انسان خيانتكار منافق است؛ زيرا در ظاهر خود را امين نشان مىدهد، ولى در باطن خائن است. بنابراين، نمىتوان اموال و بيت المال را بدو سپرد، گرچه بعضى در برابر اموال كم و اندك امين هستند؛ ولى در مقابل امانتهاى گرانبها و اموال فراوان درون خيانتكارانه خود را آشكار مىكنند.
دوّم- دروغگويى. انسان دروغگو منافق است؛ زيرا كه با چرب زبانى كلامى، نيّتى پليد و خلاف حقّ و حقيقت دارد؛ هر چند نماز بخواند و دعاى ندبه و توسّل و ... بر زبان جارى سازد.
سوّم- خُلف وعده. كسى كه به وعده و گفته خود عمل نمىكند، منافق است؛ زيرا عمل به وعده و پايبندى به گفته از نظر اخلاقى پسنديده و ضرورى است و حتّى از نظر فقهى نيز گاهى واجب است. [١] كوتاه سخن آن كه هر گونه دوگانگى ظاهر و باطن در شخص، نفاق شمرده مىشود.
٤- تاريخچه منافقان
در هيچ عصر و زمانى، جوامع انسانى از وجود منافقان خالى نبوده است و
[١]- ميزان الحكمة، باب ٣٩٣١؛ حديث ٢٠٥٧٧. البتّه روايات ديگرى نيز در اين باب نقل شدهاست كه در بعضى از آنها، نشانههاى ديگرى نيز براى نفاق ذكر شده است.