مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٣ - شرح و تفسير

كَماءٍ انْزَلْناهُ مِنَ السَّماءِ فَاخْتَلَطَ بِه‌ نَباتُ الْأَرْضِ: مَثَل اين زندگانى ناپايدار و زودگذر دنيا، مَثَل آبى است كه از آسمان نازل مى‌شود؛ قطرات شفّاف و حياتبخش باران بر زمين مى‌بارد، ولى بر اثر همين آب بى‌رنگ و زمين واحد، گياهان، درختان و محصولات متفاوت و مختلف از زمين مى‌رويد.

منظور از «اختلاط» در آيه شريفه، تنوّع رويش‌هاست.

رويش گياهان و نباتات بر سه دسته تقسيم مى‌شوند:

١- قسمتى از آنها- اعمّ از ميوه‌ها، دانه‌هاى روغنى و سبزيجات- موادّ غذايى انسان را تشكيل مى‌دهند (مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ).

٢- قسم دوم روييدنى‌هايى كه موادّ غذايى حيوانات به شمار مى‌روند (مِمَّا يَأْكُلُ .... الْأَنْعامُ) اين نوع رويش، گاهى بين حيوانات و انسان مشترك هستند؛ به گونه‌اى كه مثلًا، انسان از ميوه آن استفاده مى‌كند و حيوانات از برگ و شاخه و ريشه آن؛ گاهى- همانند علوفه- تنها براى حيوانات استفاده مى‌شود.

٣- قسم سوم، گياهان و درختانى كه زيبايى و زينت طبيعت به شمار مى‌روند همانند گلها، سبزه‌ها، درختان با طراوت‌ (حَتَّى اذا اخَذَتِ الْأَرْضُ زُخْرُفَها وَ ازَّيَّنَتْ). وَ ظَنَّ اهْلُها انَّهُمْ قادِرُونَ عَلَيْها: هنگامى كه باران كاملًا مى‌بارد و ميوه‌ها و گياهان ثمره مى‌دهد و انسان خود را در آستانه بهره‌بردارى از آن مى‌پندارد، ناگهان حادثه‌اى رخ مى‌دهد كه تمام محاسبات بر هم مى‌ريزد كه اين حالت براى دل‌شدگان دنيا، بسى رنج‌آور است!

اتيها امْرُنا لَيْلًا اوْ نَهاراً: آرى؛ به هنگامى كه دنيا به انسان رو آورده است و چهره زيبا و پر فريب خود را نشان مى‌دهد و انسان تصوّر مى‌كند كه همه‌چيز بر وفق مراد است، ناگهان فرمان عذاب الهى، شب هنگام يا در روز، صادر مى‌شود و همه آرزوها و دست‌رنج‌هاى انسان را نابود مى‌سازد؛ به گونه‌اى كه گويا اصلًا