مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٥ - موانع و شرايط استجابت دعا

و عدم رسيدگى به وجوهات شرعى است. با اين وضعيّت دعا مى‌كنند و توقّع دارند دعاهايشان مستجاب شود.

از كلام گهربار پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله نيز برمى آيد كه دعا عامل مهم تربيت به شمار مى‌رود و انسان را وادار به رعايت حرام و حلال مى‌كند.

انصافاً، رعايت حرام و حلال در زندگى نقش بسزايى دارد. اگر اين مهم رعايت شود اين همه دعوا و پرونده در دادگسترى‌ها نخواهد بود. اگر مردم حرام و حلال را مراعات كنند، اين همه فقير و نيازمند در جامعه نخواهيم داشت. ولى افسوس كه برخى به بهانه‌هاى واهى از اين مهم غفلت مى‌كنند و مى‌گويند:

«كجاست حلال و حرام؛ حلالى يافت نمى‌شود تا آن را بيابيم!»

يكى از همين انسان‌هاى توجيه‌گر مى‌گفت: «اگر چيز حلالى مى‌خواهى، آن فقط آب باران است آن هم در وسط رودخانه هنگامى كه باران باريدن گرفت دهانت را باز كنى تا قطرات باران مستقيم وارد دهانت شود؛ چون هم باران حلال است و هم كف رودخانه كه ايستاده‌اى ملك غصبى نيست!».

در واقع اين گونه انسان‌ها با اين بهانه‌ها، سر خود را كلاه مى‌گذارند (يُخادِعُونَ اللَّهَ وَ الَّذينَ آمَنُوا وَ ما يَخْدَعُونَ الَّا انْفُسَهُم وَ ما يَشْعُرُونَ) [١] به عبارت ديگر، آنها نوعى مغالطه كرده‌اند؛ زيرا سخن در حلال و حرام ظاهرى است و آنها از حلال و حرام واقعى سخن مى‌گويند، در حالى كه ما مأموريم به ظاهر عمل كنيم.

مگر ائمّه ما از همين بازار مسلمانان نوشيدنى‌ها و خوردنى‌هاى خويش را تهيّه نمى‌كردند؟! در عين اين كه ظاهر احكام شرع را پايبند بودند و عمل مى‌كردند؛ ولى از مسائلى كه احتياط در آن سزاوار بود، پرهيز مى‌كردند؛ مثلًا از نان و گوشت بازار، بدون پرداخت زكات استفاده نمى‌كردند. شايسته است ما نيز

[١]- سوره بقره، آيه ٩.