مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠٦ - فصل پانزدهم چهاردهمين مثال مبدأ و معاد

آيات مربوط به مبدأ مى‌باشد. و اين مطلب نشانه اهميّت مبدأ و معاد و روز رستاخيز است. مسايلى كه آيات بدان پرداخته‌اند، از قبيل: دادگاه عدل الهى؛ بهشت و جهّنم؛ نامه اعمال؛ تجسّم اعمال؛ معاد جسمانى؛ و ميوه‌هاى بهشتى و ...

است. رمز اين همه با اهميّت شمردن معاد روشن است؛ زيرا انسان در صورتى در مسير سعادت حركت مى‌كند و به آن نائل مى‌شود كه به دو اصل مهم معتقد باشد:

نخست، اصل مبدأ و يكتاپرستى و ديگر، اعتقاد به معاد و بازگشت انسان به خدا.

اعتقاد به خدا، به انسان مى‌آموزد كه خداوند در همه جا و در همه حال مراقب انسان است‌ (هُوَ مَعَكُمْ ايْنَما كُنْتُمْ) [١] اعتقاد به معاد، مى‌آموزد كه خداوند به تمام اسرار درونى انسان آگاه است و اعمال از نظر خدا پوشيده نيست‌ (انَّ اللَّهَ عَليمٌ بِذاتِ الصُّدُور) [٢]، (يَعْلَمُ خائِنَةَ الاعْيُنِ وَ ما تُخْفِى الصُّدُورُ) [٣] بنابر آيات قرآن، روز رستاخيز پرونده اعمال هر انسانى در دادگاه عدل الهى مورد بررسى قرار مى‌گيرد؛ دادگاهى كه نه مى‌توان قاضى آن را فريب داد و نه شهود آن قابل انكار است. بر اساس آيه شريفه‌ «فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرّاً يَرَهُ» [٤] و نيز آيه شريفه‌ «لا يُغادِرُ صَغيرَةً وَ لا كَبِيرَةً الّا احْصيها» [٥] كوچكترين و بزرگترين عمل هر انسانى مورد قضاوت حضرت حق قرار مى‌گيرد و انسان در برابر آن مسئول است.

توجّه به دو اصل مذكور سبب مى‌شود كه انسان در همه حال خدا را بر اعمال خود ناظر بداند و معصيت نكند و چنانچه از ياد خدا غافل شد شيطان بر او مسلّط مى‌شود؛ همان گونه كه آيه شريفه مى‌فرمايد: «وَ مَنْ يَعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمنِ‌

[١]- سوره حديد، آيه ٤ و آيه ٧ سوره مجادله نيز به همين مضمون دلالت دارد.

[٢]- اين جمله در آيات زيادى از قرآن مجيد از جمله آيه ١١٩ آل عمران آمده است.

[٣]- سوره غافر، آيه ١٩.

[٤]- سوره زلزل، آيه ٧ و ٨.

[٥]- سوره كهف، آيه ٤٩.