مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٢ - شرح و تفسير

شرح و تفسير

انْزَلَ مِنَ السَّماءِ مآءً فَسالَتْ اوْدِيَةٌ بِقَدَرِها: خداوند از اسمان آب نازل كرده است؛ دانه‌هاى شفّاف باران نازل مى‌شود؛ از كوه‌ها سرازير مى‌گردد و وارد درّه‌ها و وادى‌ها مى‌شود؛ هر كدام از اين درّه‌ها به اندازه ظرفيّت و گنجايش خود آب مى‌گيرد؛ آب در رودهاى كوچك به حركت خود ادامه مى‌دهد و با پيوستن آبِ چندين رودخانه كوچك، رودخانه بزرگى به وجود مى‌آيد؛ و نتيجه آبِ چندين رودخانه بزرگ، سيلاب عظيمى خواهد شد.

فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَداً رابِياً: سيلابى كه از آب باران، نهرها و جويبارها به وجود آمده است، امواج خروشانى دارد. اين آب‌ها هنگامى كه با سنگ‌ها و موانع ته رودخانه برخورد مى‌كند كف‌هايى بر روى آن ظاهر مى‌شود. اين كف‌ها بر روى آب قرار مى‌گيرد و آب در زير كف‌ها به حركت خود ادامه مى‌دهد.

وَ مِمَّا يُوقِدُونَ عَلَيْهِ فِى النَّارِ ابْتِغاءَ حِلْيَةٍ اوْ مَتاعٍ زَبَدٌ مِثْلُهُ‌: كف‌هاى رونشين و متكبّر و توخالى مخصوص آب نيست، بلكه بر روى فلزّات نيز به هنگام ذوب شدن كفى مى‌نشيند؛ سنگ آهن، سنگ مس و مانند آن، وقتى كه ذوب مى‌شود فلز آن ته‌نشين مى‌شود و كف‌هايى بر روى آن قرار مى‌گيرد.

نكته جالبى كه در اين قسمت از آيه به چشم مى‌خورد (مِمَّا يُوقِدُونَ عَلَيْهِ)، اين است كه به تعبير آيه، آتش را بر روى فلزّات قرار مى‌دهند تا آب شود، در حالى كه معمولًا در كارخانه‌ها آتش را زير فلزّات و كوره‌هاى آن قرار مى‌دهند. امّا اخيراً، كارخانه‌هاى پيشرفته، هم از زير آنها حرارت وارد مى‌كنند، و هم بر روى آنها آتش قرار مى‌دهند؛ يعنى از همه اطراف حرارت وارد مى‌كنند. و اين مطلب جالبى است كه قرآن قرنها پيش، بدان اشاره كرده است.

كَذلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الحَقَّ وَ الْباطِلَ‌: خداوند متعال براى روشن شدن حق و باطل- كه سابقه‌اى به درازاى تاريخ بشريّت دارد- اين چنين مثال مى‌زند؛ يعنى‌