مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤ - ٢- دو حجاب بزرگ كثرت نعمت و عادت به آن

تفسير باارزش خود در ذيل آيه شريفه مذكور حديثى از امام صادق عليه السلام نقل مى‌كند كه امام فرمودند: «علّت اين كه خداوند به پشه مثال زده است، اين است كه پشه على رغم جسم كوچكش تمام اعضا و جوارح حيوان بزرگى چون فيل را داراست و علاوه بر آن، دو عضو ديگر دارد كه فيل فاقد آن است». [١]

در حقيقت خداوند با اين مثل مى‌خواهد ظرافت آفرينش را بيان كند كه تفكّر در مورد اين حيوان به ظاهر ضعيف- كه خدا آن را شبيه بزرگترين حيوانات خشكى آفريده است- انسان را متوجّه عظمت خدا مى‌سازد.

توضيح اين كه: در جثّه حقير يك پشه ضعيف و ناچيز، دقيقاً اندامهاى يك فيل عظيم الجثّه ديده مى‌شود. اندامهاى تغذيه، خرطومى ظريف با سوراخ باريك، اندامهاى حركتى، اندامهاى توليد مثل و ... علاوه بر آن، پشه دو شاخك شبيه آنتنهاى امروزى براى برقرارى تماس با اطراف دارد و نيز بالهاى ظريف كه فيل فاقد آنهاست.

٢- دو حجاب بزرگ: كثرت نعمت و عادت به آن‌

علّت اين كه ما انسانها از اين نعمت‌هاى بزرگ خداوند غافليم و بر اين ظرافتهاى خلقت انديشه و تفكّر نمى‌كنيم دو چيز است: اوّل، حجاب كثرت نعمت. فراوانى نعمتها باعث مى‌شود كه هيچ نعمتى به چشم انسان نيايد و به آن نينديشد. امّا اگر به عنوان مثال همين پشه- كه همگان آن را موجود بى‌ارزش و مزاحمى مى‌دانند- به تعدادى كم و اندك وجود مى‌داشت و به دست دانشمندان مى‌افتاد، آن وقت آن را موجودى ارزشمند و شايسته مطالعات علمى مى‌شناختند. دوّم، حجاب عادت. مثلًا چشم يكى از نشانه‌هاى بزرگ خلقت و

[١]- مجمع البيان، جلد ١، صفحه ٦٧.