مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٧٥ - نظر قرآن درباره پيدايش انسان

تفاوت بين «نظريّه» و «قانون»

در مباحث علمى، آن دسته از مسايلى كه در آزمايش مى‌گنجد، بعد از آن كه مسير آزمايش را طى كرد، تبديل به يك قانون عملى مى‌شود؛ مثلًا به وسيله آزمايش ثابت شده است كه سرعت نور در هر ثانيه ٣٠٠ هزار كيلومتر است. امّا آن دسته از مسايلى كه در علوم تجربى نمى‌گنجد و قابل آزمايش نيست و براى اثبات آن از روى عقل به قرائن و شواهد موجود تمسّك مى‌جويند، «فرضيّه» ناميده مى‌شود.

از اين رو، «تبدّل انواع» فرضيّه است، نه قانون. يكى از ويژگى‌هاى فرضيّه، احتمال عوض شدن و باطل شدن آن است. به عنوان نمونه، دانشمندان فرضيّه‌اى را مطرح كردند كه انسان‌هاى چهل هزار سال قبل، غير از انسان‌هاى امروز بودند؛ ولى باستان‌شناسان جمجمه‌هايى از دو ميليون سال پيش يافتند كه كاملًا شبيه به انسان امروزى است. بدين ترتيب فرضيّه قبل، باطل مى‌گردد.

نظر قرآن درباره پيدايش انسان‌

آنچه از ظاهر آيات قرآن استفاده مى‌گردد، اين است كه قرآن مجيد نظر اوّل (تنوّع انواع) را تأييد مى‌كند و بايد به نظر دوّم از روى مطالعه نگريست و نمى‌توان آن را قانون به حساب آورد.

در هر حال، چه نظر اوّل صحيح باشد و چه دوّم، در تفسير آيه مثل تغييرى ايجاد نمى‌شود؛ زيرا اگر به تبدّل انواع هم قائل شويم، باز خواهيم گفت:

همان خدايى كه موجودات تك سلولى را بدون پدر و مادر آفريد، قادر است حضرت عيسى بن مريم عليهما السلام را نيز خلق كند. علاوه بر اين كه دانشمندان بر حيواناتى دست يافتند كه بدون جفت‌گيرى بچّه‌دار مى‌شوند، كه از آن به‌