رسالة توضيح المسائل - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥٣ - شرايط مزارعه

مزارعه‌

مسأله ١٨٨٧. «مزارعه» آن است كه صاحب زمين، زمين خود را در اختيار زارع بگذارد تا زراعت كند و سهم معيّنى از حاصل را به مالك دهد. قرارداد مزارعه ممكن است با صيغه لفظى باشد، مثلًا بگويد: «من اين زمين را در برابر يك سوم حاصل آن براى مدّت دو سال در اختيار تو مى‌گذارم؛ و زارع بگويد: قبول كردم»، يا بدون آن‌كه صيغه‌اى بخواند زمين را براى زراعت در اختيار او بگذارد و او تحويل بگيرد (البتّه گفتگوهاى لازم درباره مدّت و مقدار حصّه و مانند آن بايد قبلًا انجام شده باشد).

شرايط مزارعه‌

مسأله ١٨٨٨. در مزارعه چند چيز شرط است: ١. صاحب زمين و زارع هر دو بايد بالغ و عاقل باشند و با قصد و اختيار خود مزارعه را انجام دهند و حاكم شرع آنها را از تصرّف در اموالشان جلوگيرى نكرده باشد و سفيه نباشند. ٢. همه حاصل زمين به يكى از آن دو اختصاص داده نشود. ٣. سهم هر كدام بطورمشاع باشد، مانند نصف يا ثلث حاصل و مثل اينها، بنابراين اگر شرط كنندكه نوعى از حاصل مخصوص به يكى و نوع ديگر مخصوص به ديگرى باشد، يا شرط كنند حاصل فلان قسمت از زمين مال يكى و حاصل قسمت ديگر مال دومى باشد، صحيح نيست؛ و نيز اگر صاحب زمين بگويد اين زمين را زراعت كن و هرچه مى‌خواهى‌