رسالة توضيح المسائل - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٤ - ٦ فرو بردن سر در آب (ارتماس)
مسأله ١٣٦١. هرگاه به واسطه باد يا جارو كردن زمين، غبار غليظى برخيزد و بر اثر عدم مواظبت به حلق برسد، روزهاش باطل مىشود (همانطور كه در مسأله قبل آمد).
مسأله ١٣٦٢. لازم است تمام افراد از كشيدن سيگار و استعمال هر گونه دخانيات در هر حال پرهيز كنند بعلاوه سبب باطل شدن روزه مىشود بنابر احتياط واجب و نيز احتياط واجب آن است كه روزهدار بخار غليظ را به حلق نرساند، ولى رفتن به حمّام اشكال ندارد، هرچند فضاى حمّام را بخار گرفته باشد.
مسأله ١٣٦٣. اگر فراموش كند روزه است و مواظبت نكند، يا بىاختيار و بدون اراده، غبار و مانند آن به حلق او رسد، روزهاش باطل نمىشود.
مسأله ١٣٦٤. در جايى كه احتمال مىدهد غبار يا دود به حلق برسد بايد احتياط كند، ولى اگر يقين يا گمان داشته باشد به حلق نمىرسد روزهاش صحيحاست.
٦. فرو بردن سر در آب (ارتماس)
مسأله ١٣٦٥. روزه دار بنابر احتياط واجب تمام سر را عمداً در آب فرونبرد، حتّى اگر بقيّه بدن بيرون از آب باشد، امّا اگر تمام بدن و قسمتى از سر زير آب برود ولى مقدارى از سر بيرون باشد، روزه باطل نمىشود، فرو بردن سر در مايعاتى مانند گلاب و آبهاى مضاف ديگر حكم آب مطلق را دارد.
مسأله ١٣٦٦. اگر نصف سر را يك دفعه و نصف ديگر را دفعه ديگر، در آب فرو برد، روزهاش صحيح است، ولى اگر تمام سر را زير آب ببرد امّا مقدارى از موها بيرون بماند روزهاش اشكال دارد.
مسأله ١٣٦٧. كسى كه براى نجات غريق مجبور است سر را در آب فرو ببرد روزهاش اشكال دارد؛ ولى به عنوان نجات جان مسلمان، اين كار واجب است و بعداً قضا كند.
مسأله ١٣٦٨. غوّاصان اگر سر خود را در كلاهك پنهان كنند و با آن زير آب روند