رسالة توضيح المسائل - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٠ - قضاى سجده و تشهّد فراموش شده
قضاى سجده و تشهّد فراموش شده
مسأله ١١٠٧. هرگاه كسى يك يا چند سجده نماز را فراموش كرد بايد قضاى آن را بعد از نماز به جا آورد (البته اگر دو سجده از يك ركعت فراموش شود نماز باطل است) همچنين اگر تشهّد را فراموش نمايد بايد بلافاصله بعد از نماز آن را قضا كند و علاوه بر قضاى سجده و تشهّد بايد براى هر كدام بنابر احتياط واجب دو سجده سهو به جا آورد (ولى چنان كه قبلًا نيز گفته شد تشهّد سجده سهو، كفايت از تشهّد فراموش شده مىكند).
مسأله ١١٠٨. در قضاى سجده و تشهّد فراموش شده تمام شرايط نماز مانند طهارت و قبله و شرطهاى ديگر لازم است و بايد بلافاصله بعد از نماز انجام دهد و در تشهّد فراموش شده بايد سلام هم داده شود.
مسأله ١١٠٩. اگر يك سجده و تشهّد را فراموش كند احتياط واجب آن است كه هر كدام را اوّل فراموش كرده اوّل قضا كند و اگر نداند كدام يك را اوّل فراموش كرده احتياطاً يك سجده و بعد يك تشهّد و بار ديگر يك سجده به جا مىآورد، تا يقين كند سجده و تشهّد را به ترتيبى كه فراموش كرده قضا كرده است.
مسأله ١١١٠. هرگاه بعد از نماز كارى كند كه صورت نماز را به هم مىزند يا نماز را باطل مىكند (مثلاينكه پشت به قبله كند) بايد قضاى سجده و تشهّد را به جا آورد و نماز را بنابر احتياط واجب اعاده كند؛ و اگر كارى كند كه سجده سهو مىآورد، بعد از قضاى سجده يا تشهّد، احتياط آن است كه سجده سهو به جا آورد.
مسأله ١١١١. اگر شك دارد كه سجده يا تشهّد را فراموش كرده يا نه واجب نيست قضا كند؛ و اگر مىداند يكى را فراموش كرده، امّا نمىداند كدام يك بوده، هر دو را قضا كند؛ و هر كدام را اوّل به جا آورد مانعى ندارد.
مسأله ١١١٢. هرگاه علاوه بر قضاى سجده يا تشهّد، سجده سهو نيز بر ذمّه او باشد، بايد بعد از نماز اوّل سجده يا تشهّد را قضا كند و بعد سجده سهو را به جا آورد.