آن يكى عقل و دين بيفزايد، و اين يكى موجب درماندگى و تيره روزى شود.
فراموش نمى‌كنم در يكى از سفرهاى زيارتى ثامن الحجج عليه السلام كه همه سفرهايش پرنور و پرصفاست فراغت بيشترى داشتم و شرح حال يكى از عارفان اسلامى معاصر را كه مملوّ از نكات آموزنده است با آرامش خيال مطالعه كردم، ناگهان چنان شور و انقلابى در جان من بوجود آمد كه هرگز سابقه نداشت.
خود را در عالمى تازه ديدم كه همه چيزش رنگ الهى داشت جز به عشق خدا به چيزى نمى‌انديشيدم، و با اندك توسّل و توجهى سيلاب اشك سرازير مى‌شد.
ولى افسوس كه اين حالت چند هفته‌اى بيشتر به طول نينجاميد، و هنگامى كه شرايط عوض شد، آن جذبه معنوى نيز دگرگون شد و اى كاش كه آن حالت پايدار بود كه هر لحظه‌اى از آن به جهانى ارزش داشت!
و آخرين سخن پيرامون آخرين مانع راه است!
مشكل‌ترين كار رهروان راه خدا و راهيان كوى دوست «اخلاص» است، و از خطرناك‌ترين موانع راه، آلودگى به شرك و «ريا» است.
حديث معروف «إنَّ الشِّرْكَ اخْفَى مِنْ دَبيبِ الَّنمْلِ على‌ صَفْوانَةٍ سَوداء فِى لَيْلَةِ ظَلْماءٍ» «١»
پشت همه رهروان راه خدا را مى‌لرزاند و حديث «هَلَكَ الْعامِلُونَ إلَّا الْعابِدُونَ وَ هَلَكَ الْعابِدُونَ إلَّا الْعالِمُونَ ... وَ هَلَكَ الصَّادِقُونَ إلَّا الُمخْلِصُونَ ... وَ إنَّ الْمُوقِنينَ لَعَلى‌ خَطَرٍ عَظيمٍ» «٢»
كه حتّى علماى عاملين را در زمره هلاك شوندگان مى‌شمرد، و مخلصان را هم در خطر عظيم مى‌داند، انسان را سخت پريشان مى‌سازد، و در فكر فرو مى‌برد.