آمده، از يك طرف، و از سوى ديگر روى كار آمدن حكومت اسلامى سبب شده، مباحث تازه مختلفى در زمينه مسائل سياسى، اقتصادى، قضايى، طب و بهداشت، جُرم‌شناسى و حتّى در عبادات، پيدا شود، و ما معتقديم فقه ما جواب‌گوى نيازهاى هر زمان و مكان است و هرگز در فقه ما سؤالى بدون جواب وجود ندارد. روايات زيادى هم از معصومين عليهم السلام شاهد بر همين مطلب نقل شده است. بنابراين فقهاى ما بايد زحمت بكشند و از متون ادلّه و منابع غنى و سرشارى كه در مباحث فقهى در دسترس ماست پاسخ اين سؤالات و مانند آن را به دست آورند. ما اين سؤالات را در چند سال، در آن درس‌هاى خارج تابستانى در جوار حرم مقدّس رضوى عليه السلام و با استمداد از روح پرفتوح آن حضرت تعقيب كرديم و يادداشت‌هايش جمع‌آورى مى‌شد و اين‌ها به صورت كتاب‌هاى متعدّدى درآمده و منتشر شده است و بحمداللّه اثر فقهى خوبى است. اميدوارم آيندگان هم به سهم خودشان براى گشودن اين عقده‌ها تلاش و كوشش كنند و ثابت كنند كه فقه در هيچ زمينه كمبودى ندارد و جواب‌گوى همه نيازها و سؤال‌ها خواهد بود و اين خود يكى از نشانه‌هاى جاودانگى آيين مقدّس اسلام است».
انديشه نوين با عرضه نوين
پنجمين و آخرين موردى را كه مى‌شود در ارتباط با ابتكار و خلّاقيّت استاد ذكر نمود ابتكارات و ذوقيّاتى است كه در نحوه عرضه و ارائه فرآورده‌هاى دينى اعمّ از مسائل تفسيرى، اعتقادى، اجتماعى و اخلاقى به كار مى‌گيرند.
استاد، حفظ باطن و محتوا را بى‌تغيير قالب و ظاهر، ناممكن مى‌داند، و معتقد است كه در روش آموزش دين، مسائل بسيارى وجود دارد كه نيازمند به تحوّل است و با اين تلقّى، شيوه جديد نگرش به مكتب و نگارش آن را آغاز كرده «١»، او خود از