در آمدی بر تفکرات فلسفی - حسینی بیان،سید مهدی - الصفحة ٩٣ - شتاب نهضت علم در اروپا

بودن زمِین بود و «کِپلِر» آلمانِی قواعد حرکات سِیارات را کشف نمود و «گالِیله» اِیتالِیاِیِی مؤسس علم طبِیعِی و جرّ اثقال و علم نجوم جدِید است و به سبب قائل شدن به حرکت زمِین، نزدِیک بود جان خود را مُفت ببازد و سرانجام به توبه و استغفار از هلاکت نجات ِیافت.

در رِیاضِیات و طبِیعِیات و طب و جرّاحِی و غِیر آنها نِیز مردانِی نامِی در آن عصر بوده‌اند؛ مانند کاردان و وِیت فرانسوِی که اولِی در جبر و مقابله راه‌حل معادلات درجه سوم و چهارم را ِیافت و دومِی استعمال حروف و علامات را در آن علم بنِیان نهاد و آندره وزال مؤسس علم تشرِیح جدِید و پاراسِلس و گُسنر سوِیسِی که در علم داروسازِی و تارِیخ طبِیعِی مقام مخصوصِی دارند و آمبرواز پاره فرانسوِی که در علم جرّاحِی نامِی شده و وِیلِیام هاروه انگلِیسِی کاشف دَوَران کبِیر خون و مِیشل سروه اسپانِیولِی که دَوَران صغِیر خون را کشف کرده است و او در معقولات نِیز دخالت مِی‌کرد و چون به تثلِیث و بعضِی از اصول دِین عِیسوِی معتقد نبود، به حکم کالون که ِیکِی از مؤسسان مذهب پروتستان است محکوم به اعدامش کرده و زنده زنده او را سوزاندند.

از دانشمندان معروف قرن شانزدهم، ماکِیاول اِیتالِیائِی است، گرچه محقق و موشکاف بود، لِیکن به پِیروِی از سِیاست موجود، طرفدار زور و بِی‌حقِیقتِی و تزوِیر بود. به خاطر همِین، سِیاستِی را