در آمدی بر تفکرات فلسفی - حسینی بیان،سید مهدی - الصفحة ٢٢٤ - لاِیبنِیتس

معلم و مشاور حقوق بود که در شش سالگِی او درگذشت و او از کودکِی شوق مفرط به خواندن و کتاب‌هاِی علمِی داشت و هر چه کتاب در کتابخانه پدرش ِیا از جاِی دِیگر به‌دستش رسِید خواند و به تبحّرِی به کمال نائل شد و از همه علوم و فنون بهره برد. اما تحصِیل رسمِی او حقوق و فلسفه بوده است و در بِیست سالگِی در حقوق به درجه دکترِی رسِید و داخل در زندگِی شد.

لاِیبنِیتس در اثر شدّت حرص و ولع، ِیک‌جا خود را شاعر و ادِیب و زبان‌دان و مورخ مِی‌نامِید و ِیک‌جا فقِیه و الهِی و منطقِی و رِیاضِی و طبِیعِی و فِیلسوف معرفِی مِی‌کرده است و در هر علم و فنِی که وارد مِی‌شد، نظر فلسفِی را به‌کار مِی‌برده است و در تحقِیقات خود اصول و اساس مخصوصِی در نظر مِی‌گرفته است. نِیز داراِی ذوق سلِیم و مزاج معتدل و طبع منصف بوده است و از گفته هر کس به مقدار آنچه که محل استفاده بود مِی‌گرفت و تعصب و طرفدارِی ِیا عناد و لجاج هرگز به خرج نمِی‌داده است.[١] برخلاف بسِیارِی از دانشمندان که گوشه‌گِیر و کناره‌جوِیِی از کارهاِی دنِیا را خوش نداشتند، او داراِی روحِی? اجتماعِی خوب، جاه و مال و نِیز خواهان همنشِینِی با امراء و بزرگان و نجباِی روزگار بوده است.

او خواهان حشر و نشر با امراء و بزرگان آلمان و در کارهاِی دولتِی و

[١] سِیر حکمت در اروپا، ج٢، ص٧٦.