در آمدی بر تفکرات فلسفی - حسینی بیان،سید مهدی - الصفحة ٢٠ - بخش اول مبدأ پِیداِیش فلسفه

مِی‌تواند نشان بدهد در بسِیارِی از نقاط جهان مانند مصر و اِیران و هند و چِین و ِیونان، فلاسفه و متفکّرِین بزرگ ظهور کرده‌اند و مکاتب فلسفِی مهمِّی به‌وجود آورده‌اند تا آنجا که قطب الدِین اشکورِی[١] در کتاب محبوب القلوب، آغاز فلسفه را همزمان با حضرت آدم ابوالبشر نوشته است و از دوره‌هاِیِی که فاصله تارِیخِی زِیادِی با ما ندارد و دست تطاول اِیّام نتوانسته است تمام آن دوره‌ها را محو کند، کم و بِیش آثار فلسفِی باقِی مانده است که اِین آثار باقِیمانده، تقرِیباً از ٢٦٠٠ سال قبل از مِیلاد مسِیح است، زِیرا تاکنون فترتِی که موجب محو و نابودِی کلِی آن آثار باشد حاصل نشده است.

آن نهضت فکرِی که در کرانه‌هاِی آسِیاِی صغِیر و ِیونان پدِید آمد، در اسکندرِیه تعقِیب شد و هنگامِی که حوزه اسکندرِیه و آتن رو به نابودِی و اضمحلال کلِی مِی‌رفت و «ژوستِی نِین» امپراطور روم شرقِی در سال ٥٢٩م دستور تعطِیلِی دانشگاه‌ها و بستن درهاِی مدارس آتن و اسکندرِیه را داد و دانشمندان از بِیم جان خود متوارِی

[١] محمد بن شِیخ علِی بن عبدالوهاب، فقِیه اشکور که اصالتاً اشکورِی است، لکن در لاهِیجان ساکن بود، مردِی فاضل و متتبّع بوده است. کتاب محبوب القلوب را که مشتمل است بر ِیک مقدمه و سه مقاله و ِیک خاتمه، تعرِیف کرده است و در حقِیقت فلسفه و منشاء آن را نوشته است و در مقاله نخست، احوال حکماء از آدم تا صدر اسلام را به رشته تحرِیر در آورده است. بدِین وسِیله در واقع حقِیقت فلسفه و منشاء آن را بِیان نموده است. در ذِیل اِین مقاله، احوال جمعِی از فقهاء که خاتمه آنها را استاد خوِیش (مِیر داماد) قرار داده آورده و خاتمه نِیز در شرح حال مؤلف و آراء اوست.