در آمدی بر تفکرات فلسفی

مقدّمه

بخش اول مبدأ پِیداِیش فلسفه

بخش دوم تبِیِین حقِیقت نهفته در انسان

بخش سوم نخستِین دانشمندان و حکِیمان معروف ِیونان

1 ثالِس مَلَطِی

2 انکسِیمندروس

3 انکسِیمانوس

4 هرقلِیطوس

5 فِیثاغورِیان

6 انباذقلس

7 ذِیمقراطِیس

8 انکساغورس

9 تعلِیمِیان و طبِیعِیان

10 کسِینوفانس

11 برمانِیدس

12 زِینون

13 سوفسطائِیان

1 ظهور سقراط در صحنه مجامع علمِی

مبناِی تعلِیمات اخلاقِی سقراط

فلسف? کلِیات عقلِی از منظر سقراط

خداشناسِی سقراط

2 ورود افلاطون به عرصه حکمت

مقام افلاطون

مُثل افلاطونِی

تذکر بودن علم از منظر افلاطون

ضرورت سِیر و سلوک

اشراق و عشق از منظر افلاطون

اثبات وجود بارِی به عقِیده افلاطون

عقِیده افلاطون درباره جان و تن انسان

نظر افلاطون درباره اخلاق

سِیاست از دِیدگاه افلاطون

3 آغاز حکمت ارسطوِیِی

مصنّفات ارسطو

رابطه بِین ارسطو و افلاطون

اقسام فلسفه از منظر ارسطو

صناعِیّات

عملِیّات

نظرِیّات

منطق ارسطو

اختلاف ارسطو با افلاطون

جوهر و عرض از منظر ارسطو

نظر ارسطو درباره قوه و فعل

دِیدگاه ارسطو درباره ماده و صورت

آغاز و انجام وجود در نظر ارسطو

علة العلل به عقِیده ارسطو

حکمت طبِیعِی از منظر ارسطو

هِیئت عالم

1 احتِیاج و نِیاز گسترده بشر

2 برخورد افکار و اندِیشهها

3 وجود غرِیزه عشق به کمال

1 نظر اسلام در مورد دانش و دانشمند

2 سِیر اجمالِی از قرون اولِیه مِیلادِی تا قرن پانزدهم

3 آغاز نهضت علمِی اسلامِی«رنسانس اسلامِی»

دانشمندان اسلامِی و کتب ترجمه شده از عربِی به لاتِین

4 مقدمه نهضت علمِی اروپائِیان

شارل کبِیر در جستجوِی معرفت

اسکت ارِیژن انگلِیسِی در قرن نهم مِیلادِی

بخش اول آغاز تحرّک علمِی در اروپا

شتاب نهضت علم در اروپا

جاِیگاه دو دانشمند پِیشتاز رنسانس

دانشمندان مغضوب و مطرود اروپا

بخش دوم پِیشتازان رنسانس و نهضت علمِی در اروپا

1 فرنسِیس بِیکن

تقسِیم فنون و علوم بر طبق غرائز و قواِی بشرِی

موضوع فلسفه از منظر بِیکن

مَشرب فرنسِیس بِیکن در فلسفه

اقسام خطاهاِی ذهنِی از منظر بِیکن

2 دکارت فِیلسوف معروف فرانسه

بخت دکارت و تکرار غوغاِی گالِیله

دکارت در کمِین خطر گالِیله

دکارت سرآمد همه دانشمندان دَه قرن گذشته

شِیوه تحصِیل و جر ِیان مدارس علمِیه پِیش از دکارت

نهضت علمِی دکارت علِیه جهل و خرافات

دکارت و دلائل وِی بر وجود صانع

مجعولات

خارجِیات

تصوّرات فطرِیه

نِیل به حقِیقت از طرِیق تفاوت صور ذهنِی

برهان دوم دکارت بر وجود صانع

برهان سوم دکارت

بخش اول فکر و فائده آن

مشّائِیان

رواقِیان

فَهلَوِیون

محِی الدِین عربِی و نحوه مسأله ادراکات بشرِی

عظمت و فضِیلت اِیرانِیان در گراِیش علمِی

نقش دانشمندان عجم در تحکِیم علوم اسلامِی و رشد آن

بخش دوم نکاتِی درباره ولاِیت

تعرِیف انسان مطابق اقوال منطقِیِین

حکماِی سبعه

ثالس ملطِی

فِیثاغورس

معاد از نظر فِیثاغورس

افلاطون

ِیحِیِی نحوِی

بخش اول وِیژگِیهاِی حکمت اسکولاستِیک

بخش دوم نخستِین حکِیمان اسکولاستِیک

اسکت ارِیژن

براهِین ذات بارِی از منظر آنسلم

برهان وجودِی آنسلم بر اثبات ذات بارِی

بخش سوم نزاع در مسئله کلِیّات

اصحاب تحقق و تسمِیه

بخش چهارم دانشمندان اروپا در دوره جدِید علمِی

رهآورد نظرِیه فلسفِی ابن سِینا

آلبرت بزرگ

توماس آکوِین

فلسفه توماس

نظام قوانِین کشور از دِیدگاه توماس

راجر بِیکن

رِیمون لول

دنس اسکوتوس

وِیلِیام اکام

بخش اول تجدِید علم و ادب در اروپا

اسباب تجدد در اروپا

بخش دوم تفاوت قرون وسطِی با عصر جدِید

بخش سوم پِیشتازان رنسانس در جهان غرب

بخش چهارم حکماِی سده شانزدهم

بخش اول حکماِی سده هفدهم فرانسه

پاسکال

نِیکلا مالبرانش

بخش دوم حکماِی غِیر معروف فرانسه در سده هفدهم

کاساندِی

بُسوئه

فِنِلُنْ

پِیرنِیکل

بخش سوم حکماِی درجه اول اروپا

اسپِینوزا

لاِیبنِیتس

دِیدگاه لاِیبنِیتس درباره تفکر در خلقت عالم

حلّ قضا و قدر از منظر لاِیبنِیتس

بِیان لاِیبنِیتس درباره اعمال انسان

چگونگِی آفرِینش از دِیدگاه لاِیبنِیتس

بخش اول طامس هابز

بخش دوم جان لاک

دِیدگاههاِی مختلف درباره چگونگِی علم انسان

عقِیده جان لاک درباره علم انسان

خلاصه تحقِیقات لاک درباره علم و معرفت انسان

بخش سوم نِیوتن

حقِیقت نور و کِیفِیت رنگها از منظر نِیوتن

بخش اول صدر المتألّهِین شِیرازى

علت ترجِیح طرِیقه شهود بر طرِیقه انظار از منظر ملاصدرا

طرق رسِیدن به واقع و درک حقاِیق وجودِیه از منظر ملاصدرا

1 طرِیق? اهل استدلال و تحصِیل طرِیق ِیقِینى از راه برهان

2 طرِیق? اهل سلوک و تحصِیل حقِیقت از راه شهود

بخش دوم شرح حال حكماِی مقدم بر ملاصدرا

مِیر داماد و مِیر فندرسكى

ملا رجبعلى تبرِیزى

آقا حسِین خوانسارى

بخش سوم دانشمندان بعد از ملا صدرا

كِیفِیت رشد افكار ملاصدرا در حوز? تعلِیماتى اصفهان

دانشمندان طبق? بعد از ملاصدرا

ملا آقا در شهر قزوِین

دانشمندان طبق? بعد از ملا عبدالرزاق و فِیض

حكماِی بعد از طبق? اردستانى

بخش چهارم انتقال حوز? فلسفى و عرفانى از اصفهان به تهران

بخش پنجم جاِیگاه علوم عقلِی در حوز? تعلِیماتِی قم

شِیخ عبدالکرِیم حائرِی ِیزدِی

حاج آقا روح اللّه خمِینِی

مِیرزا محمدحسِین طباطباِیِی

حكِیم ملا هادِی سبزوارِی

آثار محقّق سبزوارى

بخش ششم مدرسِین حکمت در مشهد

ملا غلام حسِین شِیخ الاسلام

مِیرزا محمد سروقدِی

حاجِی فاضل خراسانِی

آقا بزرگ حکِیم(مِیرزا عسکرِی)

بخش هفتم حوزه اصفهان

فهرست منابع

در آمدی بر تفکرات فلسفی - حسینی بیان،سید مهدی - الصفحة ٢٩١ - بخش چهارم انتقال حوز? فلسفى و عرفانى از اصفهان به تهران

بخش چهارم:

انتقال حوز? فلسفى و عرفانى از اصفهان به تهران

بعد از آبادى و رشد حوزه تهران، دانشمندان از اطراف و اكناف به اِین شهر هجوم آوردند و كم‌كم تهران مركز تدرِیس علوم اسلامى به‌خصوص علوم الهى گردِید. در زمان حِیات آخوند نورى (ِیعنى در اواخر عمر آخوند)، دربار قاجار از آخوند نورى دعوت نمود كه در مدرس? خان مروى تدرِیس كند. آخوند ِیكى از شاگردان برجست? خود را به‌نام آخوند ملا عبد اللّه زنوزى تبرِیزى را به تهران فرستاد. آخوند ملا عبد اللّه فرزند مستعدى داشت كه در تهران متصدى تدرِیس بزرگترِین حوز? فلسفه و علم اعلى شد. اِین شخص همان آقا على مدرس و حكِیم بزرگوارى است كه ِیكى از بزرگترِین مروّجان حكمت متعالِی? ملاصدرا بود. ملا عبداللّه زنوزى مدتى در تهران تدرِیس نمود و در سال ١٢٦٤ ه‌ ق از دنِیا رحلت كرد.

حكِیم معاصر او آقا على حكِیم نِیز در حكمت متعالِیه و تحقِیق مبانى ملاصدرا صاحب‌نظر بود و به عقِید? نگارنده، او از آخوند