در آمدی بر تفکرات فلسفی - حسینی بیان،سید مهدی - الصفحة ١٧٧ - بخش اول وِیژگِیهاِی حکمت اسکولاستِیک

حبس و آزار مِی‌گردِید ِیا مِی‌باِیست توبه و استغفار کند، و آنچه را گفته و نوشته انکار نماِید، و کسانِی که بواسط? تخطِی از احکام اولِیاِی دِین گرفتار عقوبت گردِیده، با به قتل رسِیده و زنده سوزانِیده شده‌اند بسِیارند، و همچنِین مکرر اتفاق افتاده که کتب و رسائل را بواسط? مخالفت با اصول دِین سوزانِیده‌اند. پس از آنکه اهل تحقِیق متوجه تعلِیمات حکماِی پِیشِین شدند، و آراء اِیشان را با احکام اولِیاء دِین موافق ساختند، تعلِیمات مزبور همان کِیفِیت پِیدا کرد. و اگر کسِی نظرِی مخالف رأِی ارسطو اظهار مِی‌داشت کفر گفته بود. نتِیجه اِینکه تحقِیق علمِی بجاِی آن که مبنِی بر مشاهدات و تجربِیات و تعقل و مطالعه در امور و حقاِیق و واقعِیات باشد، همه مبنِی بر گفته‌هاِی پِیشِینِیان بود. افکار جدِید هرگز ظاهر نمِی‌ساختند و اصول و حقاِیق تازه نمِی‌جستند تنها تعلِیمات دانشمندان گذشته را مسلم دانسته، مأخذ مِی‌گرفتند و همواره موضوع بحث قرار مِی‌دادند.

سوم چون اصول و مبانِی علمِی موضوع نظر و تفتِیش و تفحص نمِی‌توانست واقع شود قو? عقلِی فقط متوجه مباحثه و مناظره و مجادله بود، و همواره بازار بحث منطقِی را گرم مِی‌داشتند، و دل خود را به الفاظ خوش مِی‌کردند، موضوع مباحثات هم از اِین قبِیل بود:

آِیا علم خدا افزاِیش پذِیر هست ِیا نه؟ آِیا کبوترِی که روح‌القدس بصورت او درآمد حِیوان واقعِی بود؟ «اقنوم» اول که نازاده است آِیا