شرح و تفسیر دعای افتتاح - ایزدی، عباس - الصفحة ٨٩ - ناديده گرفتن راههاى طبيعى

حضرت عيسى عليه السّلام بدون پدر به وجود آمد برخلاف جريان عادى است.

درهرصورت آن‌چه در اين عالم ديده‌ايم برحسب يك نظم و نظاماتى بوده است و مى‌دانيم هر چيزى سببى دارد ولى اين كه سببش منحصر به اسباب ظاهرى باشد خير، ممكن است برطبق يك اسباب مخفى باشد لذا در عالم، استثناهايى هم هست و چيزهائى بوجود مى‌آيد كه برخلاف نظام معمول و نظام جارى است.

معجزات و كرامات هم از اين قبيل است و ممكن است اجابت دعا بعضى اوقات به‌طور غيرمعمول باشد و چيزى را كه بنده خواسته از غيرمجراى طبيعى به او برسد.

ناديده گرفتن راههاى طبيعى

بعضى چنين ايراد مى‌گيرند: حالا كه خداوند دعوت به دعا فرموده و وعده اجابت داده است ديگر نبايد راههاى طبيعى را طى كنيم و فرضا براى معالجه پيش پزشك برويم بلكه بايد داروخانه‌ها را تعطيل و با توسل به قرآن شريف و پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و ائمۀ اطهار عليهم السّلام از خداوند درخواست كنيم حاجات ما را برآورده و به وعده خود عمل كند طبيب و دارو درمان نمى‌خواهد و يا اينكه نان نخوريم و با دعا گرسنگى خود را دفع كنيم!

نتيجه اين شد كه: اين ديدگاه تمام اسباب و علل طبيعى را ناديده مى‌گيرد و نظامات جاريه را تعطيل مى‌داند و مى‌گويد ما