شرح و تفسیر دعای افتتاح - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٣٥ - جامع&#١٧٢٨ خوب و بد، معيارها و پيامدها

ارزشش از هزار عابد و زاهد بيشتر است و عزّت و ذلّت بر معيار لذّت مادى مى‌چرخد.

شاعر:

در ديارى كه هنرمند بود مُطرِبِ شهر

خاك عالم به سر مرد هنرپرور باد

در جامعه‌اى كه فرهنگ و آرمانش مادى است غير از اين تصوّر نمى‌شود. اما اگر ديد و فرهنگ حاكم بر جامعه توحيد و هدف خدا و قوانين الهى باشد و اين كه جسم و مادّه براى انسان ارزش نيست بلكه با در نظر گرفتن معنويات بايد زندگى كرد و امور مادى هم تا آنجائى ارزش دارد كه به معنويات لطمه‌اى نزند و در خدمت آن باشد، وقتى اين مبنا شد، خواه‌ناخواه قوانينى كه منبعث از چنين ديدى است، بر اساس ارزشها و معيارهاى معنوى تنظيم مى‌گردد و وحدت جامعه به وحدت فرهنگى و فكرى آن جامعه خواهد بود و در اثر آن يك نوع مقرّراتى حاكم مى‌شود كه تضمين‌كننده سعادت جامعه است. در نتيجه اينگونه مى‌شود كه دولت حاكم بر جامعه بر اثر عواملى فرهنگ جامعه را عوض مى‌كند كه به تبع آن، مقرّرات و نظامات و ارتباطات بر اساس آن فرهنگ، عوض مى‌شود.

اين دگرگونى در مقررات چرخشى است در روزگار و اين چرخش از ناحيه‌ى خود بشر است نه از طرف نظام تكوين كه مثلا يك مدّتى باران كم مى‌آيد و خشكسالى مى‌شود و يك وقت فراوانى است، اين هم دولت و تغيير است ولى اين منظور ما نيست. منظور ما