شرح و تفسیر دعای افتتاح - ایزدی، عباس - الصفحة ١٥٦ - قرب و بعد رتبى

عقوبت نمى‌كند. خداى بخشنده مهربان را سپاس گوئيم كه با قدرتمندى و توانش بر مجازات، از تقصير بدكاران مى‌گذرد و با گذشت و بردبارى با آنان عمل مى‌كند.

قرب و بعد رتبى

متن دعا: «الّذى بعد فلا يرى و قرب فشهد النّجوى تبارك و تعالى».

ترجمه: ستايش خدايى را كه از نظرها دور است و ديده نمى‌شود و به همه نزديك است و ناظر رازهاى پنهان. و بسيار پرخير و والامقام است.

برحسب ظاهر در اين تعبير تناقض است چون از يكطرف قضاوت بر اين است كه خداوند دور از ماست و چون دور است ديده نمى‌شود و به حس نمى‌آيد ولى از طرف ديگر مى‌گوئيم نزديك است، و به اين‌جهت به همه چيز دانا و آگاه است و حتى امور مخفى را هم مى‌داند.

در جواب بايد گفت اين دورى مكانى نيست، و اين كه خدا شاهد بر همه چيز است يعنى بر اشياء شهود و حضور دارد كه اين از علم بالاتر است ما در اين‌جا دربارۀ دورى و نزديكى خداوند نمى‌خواهيم عميقا بحث كنيم و اين مطلبى است كه عمرى فرورفتن در علم و عرفان و غيره لازم دارد تا انسان مقدارى از آن را درك كند.

و فعلا اجمالا عرض مى‌كنم دورى حق تعالى عبارت از اين