شرح و تفسیر دعای افتتاح - ایزدی، عباس - الصفحة ١١٣ - فرمانرواى حقيقى

فرمانرواى حقيقى

ذات حق تعالى مالك و فرمانرواى حقيقى عالم هستى است و به اصطلاح «هو المالك للمالك و المملوك» مالك حقيقى مالكهاى اعتبارى و مملوكها، خداست.

چون خداوند قادر متعال، فرمانروائى حقيقى دارد فرمانش بر تمام جهان هستى نفوذ دارد و هيچ موجودى نمى‌تواند از اراده او تخلّف كند. بنابراين جمله «لا شريك له فى الملك» در دعاى افتتاح بيان همان توحيد در الوهيّت و تدبير و فرمانروائى است. قرآن مى‌فرمايد:

فَتَعالَى اَللّهُ اَلْمَلِكُ اَلْحَقُّ‌[١]، (پس بلندمرتبه است خداوندى كه سلطان حق است). و در سوره ملك مى‌فرمايد: تَبارَكَ اَلَّذِي بِيَدِهِ اَلْمُلْكُ وَ هُوَ عَلى كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ، (با بركت و با خير است آن خدايى كه ملك و حكمرانى بر جهان هستى به دست اوست و بر هر چيزى قادر است.)

نكته: منشأ ملكيت حقيقى مالكيت حقيقى است كسى كه حقيقتا مالك چيزى بود سلطنت و فرمانروائى هم بر آن چيز دارد و منشأ سلطنت اعتبارى مالكيت اعتبارى است و هرچند ما انسانها مالكيت حقيقى نسبت به قواى نفس و اعضا و جوارح خود داريم و در تدبير و تصرف آنها فرمانروائى داريم اما مالكيّت حق حقيقى و اصلى خداست و مالكيت و حكمرانى ما بر اشياء غيراصلى و به

[١]- طه، ١١٤.