آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٢٧ - آيات قرآن مجيد
«إِلَّا مَا اضْطُرِرْتُمْ إِلَيْهِ» يعنى بيچاره شويد بحرام كه در حال ضرورت بشما حلال باشد، و بسيارى مردم گمراه شوند به حلال شمردن حرام و بر عكس بدلخواه خود و ندانسته، و خدا داناتر است بدانها كه از حق بباطل و از حلال بحرام تجاوز كنند.
گويم: دلالت دارد كه اصل در خوردنيها خصوص ذبايح حلال بودنست و حكم بحرمت روا نباشد جز با دليل و باينكه حرام در ضرورت حلال شود هر ضرورت كه باشد.
«هُوَ الَّذِي أَنْشَأَ» يعنى او است كه آفريد و آغاز كرد بىنمونه باغها كه در آنها درختان گوناگونست كه ستون بندى دارند و يا دوره آنها ردهبنديست مانند ديوار و يا خودرو و در بيابان و كوهند از هر نوع درخت از ابن عباس است و يا اينكه خود بر پا هستند و نيازى بچوب بست ندارند.
و نخل و زرع آفريد با مزه و ميوه گوناگون، برخى رنگ و مزه و بو و صورت گوناگون دارند و برخى در دو صورتند و يك مزه دارند و برخى يك صورت و در مزه مختلف، همه اينها دلالت دارند بر يگانگى او و توانائى او بر هر چيز، و زيتون و انار آفريد مانند هم در مزه و رنگ و صورت و نامانند در ميوه، و زيتون را با انار آورد كه مانند همند در اينكه برگشان در شاخه درونست، و مباح است از آنها بخوريد، جبائى و جمعى گفتند دلالت دارد بر جواز خوردن از ميوه آنها و گرچه حق فقراء در آنها باشد- پايان (مجمع البيان ٤: ٣٧٤).
گويم: ضمير- ثمره- بهمه آنچه ذكر شده برگردد و دليل است بر مباح بودن همه خصوص كه در مقام امتنانست.
«وَ آتُوا حَقَّهُ يَوْمَ حَصادِهِ» گفتند حقى كه بايد روز درو داد زكاتست، و در اخبار ما است كه جز زكاتست، و در جاى خود بيايد ان شاء اللَّه «و اسراف نكنيد» در دادن و صدقه يا در خوردن پيش از درو و يا مطلقا، و گفتند: يعنى در گناه خرج نكنيد، و تفسير آيههاى ديگر در باب- انعام- گذشت تا فرموده او.
«قُلْ لا أَجِدُ فِي ما أُوحِيَ إِلَيَّ مُحَرَّماً عَلى طاعِمٍ يَطْعَمُهُ» يعنى خوردنى حرام