آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٣٥ - روايات

براى اينست كه باطن علم او را مردم ديگر تاب نيارند تا آنها را بدان رهبرى كنند و آن مخصوص باوصياء است ٧.

و بدان كه اين خبر از متشابهاتست و بسيار مبهم، و ظاهر آنست كه چون راويان و نسخه برداران معنايش را نفهميدند دچار تحريف و تصحيف نيز شده است و از اين رو من سخن را در بيان آن مختصر كردم و آنچه گفتم از راه احتمال آوردم و خدا و حجج او حقائق كلام آنها را ميدانند[١] ٥٣- عياشى: از اصبغ كه پرسش شد امير المؤمنين ٧ از قول خدا «فرا دارد كرسيش آسمانها و زمين را» فرمود: آسمان و زمين و آنچه آفريده در آنها است درون كرسيند و چهار فرشته بفرمان خدا آن را بر ميدارند.

٥٤- تفسير عسكرى: كه رسول خدا صلى اللَّه عليه و اله فرمود: چون خدا عرش را آفريد ٣٦٠ هزار ركن برايش آفريد، و در هر ركنى ٣٦٠ هزار فرشته آفريد كه هر گاه خدا بكوچكتر آنها فرمايد تا هفت آسمان و هفت زمين را بكام كشد ميان دو

[١] بايد گفت اين خبر مفاد روشنى دارد و بسيارى از اخبار وارده در باب عرش و كرسى را توجيه مينمايد و خلاصه‌اش اينست كه آفرينش دو سو دارد يكى مقام ثبوت آن كه در ذات حق تحقق دارد و يكى مقام اثبات كه در آفريده‌ها نمود دارد، يكى مقام جهش و ديگرى مقام پرش و تعليق بممكنات موجوده و اين هر دو يك حقيقت هستند و با همند در متن واقع و جدا از همند در تصور و تعبير و عرش رمز همان مقام ثبوت و جهش آفريده‌ها است و كرسى رمز مقام پرش و تعلق بممكنات.

عرش نهانتر است كه بذات حق وابسته است و كرسى كمتر نهانست كه پرش بممكن و تعلق ايجاد بآنست، عرش از نظر مقام ثبوت كرسى را در بر دارد و كرسى از نظر مقام ظهور عرش را فرا دارد عرش مقام‌ إِنَّا لِلَّهِ‌ است، و كرسى مقام‌ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ‌، عرش ثابت است و بى‌تغيير و كرسى كه مقام ظهور است گاهى ظهور پس از خفاء است و پذيراى محو و اثبات و چون آفرينش ظهور علم است از آنها به علم تعبير شده( شرح مترجم)