آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٨٥ - اخبار
گرچه گفتههايشان خبر گمانى نيست[١] ٢- در تفسير على بن ابراهيم (٣٧٣) بسندش كه رسول خدا صلى اللَّه عليه و اله فرمود: چون بآسمانم بردند در آسمان هفتم درياها ديدم كه از نور ميدرخشيد تا آنجا كه نزديك بود درخشش آنها ديدهها را بربايد، و در آن درياها بود از ظلمت و درياها از برف كه ميلرزيدند (الخبر) بيان: «ترعد» يعنى ميغريدند يا ميلرزيدند.
٣- در علل (ج ١ ص ٣) بسندش تا آنجا كه يهودى از امير المؤمنين ٧ پرسيد چرا آسمان را سماء ناميدند؟ فرمود: چون وسم آب يعنى معدن آبست (البر).
بيان: تفسير وسم بمعدن براى اينست كه نشانه آنست، و شايد سماو از آن مشتق است باشتقاق كبير چون سموّ با وسم هم حروفند و آن بمعنى بلنديست يا آنكه وسم قلب شده به سمو چنانچه واژه اسم هم از سمو است ٤- در علل (ج ٢ ص ٢٦٤) بسندش از ضحاك بن مزاحم كه سؤال شد از على ٧ از طارق؟ فرمود: زيباترين اختر آسمانست و مردمش نشناسند، و همانا طارقش نامند چون نورش از آسمانى بآسمانى برود تا هفت آسمان و سپس برگردد تا بجاى خود رسد.
٥- در احتجاج (١٣٨) از اصبغ، گفت: ابن كواء از امير المؤمنين ٧ پرسيد كهكشان در آسمانست؟ فرمود: آن كانال و رودخانه آسمانست و امان اهل زمين است از غرق شدن، و از آن بود كه خدا قوم نوح را بآبى تند جريان غرقه كرد (الخبر) بيان: «شرج» نام كهكشانست و بسا آن را بحلقههاى كيسه و چمدان تشبيه كردند كه با آنهاش مىبندند، يا برودخانه آب كه مجراى اصلى آنست چنانچه در
[١] بسا كه مقصود نيم درجه از ٣٦٠ درجه مدار كوكب است كه بميليونها فرسخ ميرسد زيرا ١٢ فرسخ در حدود نيم درجه از مدار كره زمين است( شرح مترجم)